دلایل تغییر رنگ دندان ها و جلوگیری از آن

حتما برای شما هم پیش آمده است که از تغییر رنگ دندان‌هایتان احساس ناراحتی کنید. حتی ممکن است با خود بی‌اندیشید که “چرا با وجود رعایت بهداشت دندان‌هایم همچنان دچار تغییر رنگ دندان شده‌ام؟”

این سوال، معضلِ مشترکی است که بسیاری از افراد به دنبال پاسخ آن می‌گردند. حتی بسیاری از مراجعه کنندگان به کلینیک دندانپزشکی دکتر بنیانیان هم از ما سوال می‌کنند که چرا دندان‌هایمان بد رنگ شده است و چگونه می‌توانیم آن‌ها را به سفیدی گذشته کنیم.

به همین دلیل، از دندانپزشکان زیبایی مجموعه دکتر بنیانیان خواستیم تا ما را با علت تغییر رنگ دندان‌، راهکارهای پیشگیری از بروز این مشکل و همچنین رفع زردی دندان و درمان سیاه شدن دندان آشنا کنند. پس تا انتها با ما همراه باشید.

علت تغییر رنگ دندان چیست؟

تغییر رنگ دندان ها معمولا به دلایل مختلفی رخ می‌دهد. اما اگر این دلایل را به دو دسته‌ی عوامل داخلی (درون دندان) و خارجی (بیرونی) تقسیم بندی کنیم، راحت تر متوجه دلیل اصلی این تغییر رنگ خواهیم شد. اگر می‌خواهید بدانید چرا رنگ دندان زرد میشود یا علت سیاه شدن دندان چیست با ما همراه باشید.

عوامل خارجی تغییر رنگ دندان

عوامل خارجی تغییر رنگ دندان، عواملی هستند که از بیرون بر روی دندان‌ها تاثیر می‌گذارند و باعث تغییر رنگ آنها می‌شوند. این عوامل عبارتند از:

غذاها و نوشیدنی ها

برخی از غذاها و نوشیدنی‌ها حاوی رنگدانه‌هایی هستند که می‌توانند به مینای دندان بچسبند و باعث ایجاد لکه روی آن‌ها شوند. علاوه بر این، گروه دیگری از خوراکی‌ها هم وجود دارند که به دلیل ترکیبات اسیدی خود، باعث فرسایش مینای دندان و آسیب پذیرتر کردن آن در برابر لکه‌ها خواهند شد.

منظور از نوشیدنی‌ها و غذاهای حاوی رنگدانه، خوراکی‌هایی مانند قهوه، چایی و ادویه‌جات است. خوراکی‌های اسیدی هم معمولا شامل انواع نوشابه، مرکبات و سس گوجه فرنگی هستند.

دخانیات

ما بارها در مقالات مختلفی به این موضوع اشاره کردیم که دخانیات، اولین و بزرگ‌ترین دشمن دندان‌های شما محسوب می‌شوند. حتی دشمنی بزرگ‌تر و جدی‌تر از شیرینیجات! برای درک بهتر این موضوع، کافی است چهره‌ی یکی از آشنایانی که سال‌هاست از سیگار استفاده می‌کند را در ذهن خود تصور کنید. دندان‌های خراب، زرد و گاها سیاهِ افرادی که از انواع دخانیات استفاده می‌کنند، یکی از ویژگی‌های مشترک همه‌ی آن‌ها محسوب می‌شود.

نیکوتین موجود در دود سیگار به مینای دندان می‌چسبد و با ایجاد لکه‌های زرد و قهوه‌ای روی آن‌ها، تغییر محسوسی را روی چهره‌ی شما ایجاد می‌کند. این لکه‌ها نه تنها به مرور زمان سفت‌تر و ضخیم‌تر می‌شوند، بلکه دیگر به راحتی با مسواک زدن پاک نمی‌‌شوند.

شاید با خود فکر کنید که اگر مسواک بزنم که دیگر مشکلی به وجود نمی‌آید! بله. درست است. اگر بعد از هر نخ سیگار، دندان‌های خود را با مسواک و خمیردندان تمیز و سپس از دهانشویه استفاده کنید، آسیب‌های ناشی از سیگار روی دندان‌های شما کاهش پیدا خواهد کرد. اما آیا مسواک زدن پس از هر بار سیگار کشیدنِ شما در خانه، ماشین و محل کار، امکان پذیر است؟!

بهداشت ضعیف دهان و دندان

آخرین عامل بیرونی تغییر رنگ دندان ها، عدم رعایت بهداشت دهان و دندان است. اگر با دقت و استمرار کافی نسبت به تمیز کردن دندان‌های خود اقدام نکنید، دهان شما به محلی برای تجمع باکتری، جرم و پلاک‌های دندان تبدیل می‌شود.

این جرم به مرور زمان لکه‌های ماندگارتری را روی دندان شما باقی خواهد گذاشت. در نتیجه، ممکن است مسواک زدن معمولی، تاثیری روی رفع آن نداشته باشد و همین امر منجر به زرد شدن دندان می‌شود و نهایتا شما را مجبور به استفاده از خدماتی مانند جرم گیری یا بلیچینگ دندان کند.

عوامل داخلی تغییر رنگ دندان

افراد می‌توانند با ایجاد تغییر در رفتارهای فردی خود، عوامل خارجی تغییر رنگ دندان را تحت تاثیر قرار دهند. اما عملا هیچ راهی برای عوامل داخلی زرد شدن یا سیاه شدن دندان وجود ندارد. این عوامل شامل موارد زیر هستند:

افزایش سن

چه دوست داشته باشیم، چه نه، سن ما روز به روز در حال بیشتر شدن است. این افزایش سن، تبعات زیادی را برای ما به همراه خواهد داشت که تغییر رنگ دندان‌ تنها یکی از این تبعات به شمار می‌آید. هر چند که دندان‌ها یکی از مقاوم‌ترین اعضای بدن در برابر تغییرات ناشی از افزایش سن به حساب می‌آیند.

هر چه سن ما بیشتر شود، مینای دندانمان نازک تر و عاج دندانمان که به طور طبیعی زردتر است، نمایان‌تر خواهد شد.

مصرف برخی از داروها

گاهی اوقات مجبوریم که برای درمان یک مشکل یا بیماری خاص از دارو استفاده کنیم. برخی از این داروها می‌توانند به تغییر رنگ دندان ها و آسیب پذیری بیشتر آن‌ها در برابر رنگدانه‌های بیرونی منجر شوند. تتراسایکلین، داکسی سایکلین و برخی از آنتی هیستامین‌ها، نمونه‌هایی از این داروها محسوب می‌شوند.

ابتلا به برخی از بیماری ها

برخی از بیماری‌ها مانند بیماری‌های کبدی (به دلیل تجمع بیلی روبین در دندان‌ها)، کم خونی (به دلیل ایجاد تغییر در ترکیبات بزاق دهان) و مشکلات تیروئید (به دلیل افزایش احتمال ابتلا به بیماری‌های لثه) هم می‌توانند باعث تغییر رنگ دندان‌ها شوند.

عوامل ژنتیکی

بله. عوامل ژنتیکی! ممکن است برخی از افراد به طور ژنتیکی دندان‌های زردتری نسبت به افراد دیگر داشته باشند. برای مثال، برخی از افراد مینای دندان ضخیم‌تر و شفاف‌تری دارند که باعث می‌شود عاج دندان (که زردتر است) بیشتر پیدا باشد. در مقابل، برخی دیگر مینای دندان نازک‌تر و کدرتری دارند که باعث می‌شود رنگ عاج دندان کمتر به چشم بیاید.

علاوه بر این، برخی از افراد ممکن است نقص ژنتیکی خاصی داشته باشند! به عنوان مثال، نقص در ژن AMELX می‌تواند باعث ایجاد بیماری به نام “آملوژنزیس ایمپرفکتا” شود. این بیماری مینای دندان را ضعیف و شکننده می‌کند و منجر به زرد یا قهوه ای شدن دندان می‌شود.

به جز تمام مواردی که در بالا به آن‌ها اشاره کردیم، دو عامل دیگر نیز به عنوان دلیل تغییر رنگ دندان به سیاه وجود دارد. اما قرار دادن آن‌ها در یکی از این دو دسته بندیِ بیرونی و درونی، کار دشواری است. زیرا فرد هم مستقیما روی این عوامل نقش دارد و هم ندارد!

تغییر رنگ دندان در اثر ضربه

ضربات مختلفی که در کودکی و بزرگسالی به دهان و دندان افراد وارد می‌شود، بر روی رنگ دندان‌های آن‌ها تاثیر‌ می‌گذارد. حتی ممکن است ضربه باعث خونریزی داخلی دندان و تغییر رنگ آن نیز بشود.

اثر مواد دندانپزشکی

اگر این پرسش برایتان مطرح شده که علت تغییر رنگ دندان پر شده چیست باید بگوییم برخی از موادی که برای درمان ریشه و ترمیم دندان مورد استفاده قرار می‌گیرند (مانند آمالگام) می‌توانند یک رنگ خاکستری مایل به سیاه بر روی دندان‌ها ایجاد کنند. البته ممکن است این تغییر رنگ دندان به سیاه در روزهای اول قابل مشاهده نباشد؛ اما با گذشت زمان آشکار شود.

شما میتوانید با مطالعه ی مقاله ی “دلایل سیاه شدن دندان بعد از عصب کشی“، اطلاعات بیشتر درباره ی تغییر رنگ پیدا کردن دندان یا دندان های عصب کشی شده به دست بیاورید.

علت تغییر رنگ دندان جلو

تغییر رنگ دندان جلو بیشتر از سایر دندان‌ها جلب توجه می‌کند، زیرا در لبخند و صحبت کردن به‌وضوح دیده می‌شود. از شایع‌ترین علت‌ها می‌توان به مصرف مداوم نوشیدنی‌هایی مانند قهوه، چای و نوشابه های رنگی، کشیدن سیگار و قلیان و همچنین رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان اشاره کرد.

این عوامل باعث تجمع رنگدانه‌ها و پلاک میکروبی روی سطح دندان جلو می‌شوند و به تدریج رنگ طبیعی دندان را تغییر می‌دهند.

نازی بنیانیان:

مصرف برخی داروها (مثل آنتی بیوتیک تتراسایکلین در دوران کودکی)، ژنتیک، آسیب‌های وارد شده به دندان و افزایش سن هم از دیگر دلایل تغییر رنگ دندان جلو هستند. حتی ضربه به دندان (یا اصطلاحا ترومای دندان) هم می‌تواند باعث مردن عصب داخلی شود که در نهایت دندان جلو به رنگ خاکستری یا قهوه‌ای تیره در می‌آید.

علت سیاه شدن دندان های جلو

سیاه شدن دندان های جلو معمولا نشانه‌ای از یک مشکل جدی‌تر در ساختار یا بافت داخلی دندان است. این تغییر رنگ می‌تواند بر اثر مرگ یا عفونت عصب دندان پس از ضربه یا پوسیدگی عمیق ایجاد شود. البته تجمع طولانی مدت جرم و پلاک سخت شده، مصرف زیاد تنباکو یا برخی بیماری‌های لثه هم در تیرگی شدید دندان‌های جلو نقش دارند.

در چنین شرایطی، معمولا درمان‌هایی مثل عصب کشی، جرم گیری عمیق، بلیچینگ کردن دندان یا روکش و لمینت برای بازگرداندن ظاهر طبیعی دندان‌ها توصیه می‌شود.

انواع تغییر رنگ دندان ها

• لکه های خارجی: این لکه‌ها روی سطح دندان ایجاد می‌شوند و به راحتی با جرم‌گیری و بلیچینگ قابل رفع هستند. پیشنهاد می‌کنیم مقاله تفاوت جرمگیری و بلیچینگ دندان را نیز مطالعه نمایید.
• تغییر رنگ داخلی: این نوع تغییر رنگ از داخل دندان ایجاد می‌شود و به روش‌های سفید کردن دندان پاسخ نمی‌دهد. برای رفع این نوع تغییر رنگ، ممکن است نیاز به روکش دندان، لمینت دندان یا کامپوزیت دندان داشته باشید.

انواع رنگ هایی که دندان به خود می‌گیرد!

ممکن است تصور کنید که دندان‌ها در صورت تغییر رنگ، فقط ممکن است زرد یا قهوه‌ای شوند. در حالی که تغییر رنگ دندان، طیف گستره‌تری از رنگ‌ها را در بر می‌گیرد!

• خاکستری شدن دندان

علت خاکستری شدن دندان: مصرف تتراساکلین، مصرف آنتی بیوتیک، شروع فرایند پوسیدگی دندان، دنتینوژنز ایمپرفکتا و افزایش سن می‌تواند منجر به خاکستری شدن دندان شود.

• سیاه شدن دندان

علت سیاه شدن دندان از داخل: شاید این پرسش برایتان مطرح شده که چرا رنگ دندان سیاه میشود؟ باید بگوییم استعمال دخانیات، آسیب دیدگی مینای دندان، انجام جرم گیری غیر اصولی، تبدیل  پلاک دندان به تارتار و ورود ضربه به دندان ممکن است باعث سیاه شدن دندان شود.

• زرد شدن دندان

علت زرد شدن دندان: افزایش سن، مصرف غذاها و نوشیدنی‌های رنگی می‌تواند دلیل زرد شدن دندان باشد.

• قهوه ای شدن دندان

علت قهوه ای شدن دندان: پوسیدگی، مصرف زیاد قهوه، مصرف فلوراید بیش از حد، بیماری سلیاک ممکن است دلیل قهوه ای شدن دندان باشد.

• آبی شدن دندان

یکی از دلایل اصلی آبی یا آبی خاکستری شدن دندان، مصرف داروی تتراسایکلین در دوران کودکی است که باعث تغییر دائمی رنگ مینای دندان می‌شود.

البته برخی مشکلات ژنتیکی یا نازک شدن مینای دندان هم هستند که می‌تواند زمینه‌ساز این تغییر رنگ باشد. در چنین مواردی، روش هایی مانند لمینت، روکش یا بلیچینگ حرفه ای می‌تواند تا حد زیادی ظاهر دندان را بهبود بخشد.

• صورتی یا قرمز شدن دندان

این تغییر رنگ نادر معمولا به دلیل خونریزی داخلی دندان پس از ضربه یا درمان‌های ناموفق به وجود می‌آید. وقتی خون به بافت سخت دندان نفوذ می‌کند، دندان به رنگ صورتی یا قرمز در می‌آید. در چنین شرایطی، بررسی فوری توسط دندانپزشک ضروری است تا با درمان هایی مثل عصب‌کشی یا سایر روش های ترمیمی از تخریب بیشتر دندان جلوگیری شود.

• سبز شدن دندان

سبز شدن دندان بیشتر در کودکان و نوجوانان دیده می‌شود و معمولا به دلیل تجمع باکتری‌ها یا قارچ‌ها روی سطح دندان اتفاق می‌افتد. این تغییر رنگ اغلب در افرادی رخ می‌دهد که بهداشت دهان و دندان را به خوبی رعایت نمی‌کنند یا در محیط‌های خاصی (مثل استخرهایی با کلر زیاد) بیشتر قرار دارند.

خوشبختانه این نوع تغییر رنگ معمولا سطحی است و با جرم‌گیری حرفه ای در مطب یا رعایت منظم مسواک و نخ دندان برطرف می‌شود.

رنگ دندان	علت‌های شایع
زرد	مصرف مداوم چای، قهوه و دخانیات – تجمع پلاک و جرم – افزایش سن – مینای نازک دندان
قهوه‌ای	مصرف زیاد قهوه، شکلات یا نوشابه – پوسیدگی‌های سطحی – بهداشت ضعیف دهان
خاکستری	آسیب یا ضربه به دندان و مرگ عصب – برخی پرکردگی‌های فلزی قدیمی – مصرف داروهای خاص
سیاه	پوسیدگی پیشرفته – عفونت پالپ (عصب دندان) – مصرف طولانی سیگار و قلیان – جرم و پلاک سخت‌شده
سفید گچی (لکه‌ای)	فلوروزیس (مصرف زیاد فلوراید در کودکی) – مینای ضعیف – آغاز پوسیدگی مینای دندان
سبز	تجمع باکتری و قارچ روی سطح دندان (بیشتر در کودکان یا افراد با بهداشت ضعیف)
آبی یا آبی‌خاکستری	مصرف داروی تتراسایکلین در کودکی – تغییرات ساختاری مینای دندان
قرمز یا صورتی	ن罕 ولی ممکن است به دلیل خونریزی داخلی دندان پس از ضربه یا درمان ناموفق باشد

چگونه می‌توان از تغییر رنگ دندان ها پیشگیری کرد؟

برای پیشگیری از تغییر رنگ دندان‌ها باید به توصیه‌های بهداشتی و مراقبتی دندانپزشکان توجه کنید و پیش از آسیب دیدگی و تغییرات رنگ شدید و جدی دندان از بروز این مشکل جلوگیری کنید. راهکارهای زیر، نمونه‌هایی از رفتارهایی است که به پیشگیری از تغییر رنگ دندان شما کمک می‌کنند.

• رعایت بهداشت دهان و دندان با استفاده از مسواک، خمیر دندان و دهانشویه
• جرم گیری مرتب دندان ها
• محدود کردن مصرف غذاها و نوشیدنی‌های رنگی یا شستشوی دهان پس از استفاده از آن‌ها
• ترک سیگار یا کاهش مصرف آن
• مراجعه دوره‌ای به دندانپزشک

برای دریافت مشاوره رایگان دندانپزشکی در این خصوص می‌توانید از طریق فرم زیر اقدام نمایید.

درمان تغییر رنگ دندان

اگر رنگ دندانتان تغییر کرده (و اصطلاحا کار از کار گذشته!)، باید به سراغ درمان این مشکل بروید. چرا که تغییر رنگ دندان‌ها هم می‌تواند نشانه‌ای از به خطر افتادن سلامتی شما و دندان‌هایتان باشد، هم عاملی برای کاهش اعتماد به نفستان. پیشنهاد می‌کنیم در این خصوص به بهترین دندانپزشک زیبایی که می‌شناسید مراجعه کنید.

معمولا چند راهکار اساسی و مخصوص برای درمان تغییر رنگ دندان‌ ها وجود دارد که در ادامه آن‌ها را معرفی خواهیم کرد.

تمیز کردن دندان‌ها

با کمک یک مسواک و خمیر دندان ساینده دندان‌هایتان را تمیز و مرتبا لابه‌لای دندان‌هایتان را نخ دندان بکشید. این فرایند را به مدت یک هفته، روزانه 2 بار تکرار کنید. در این مدت باید دو بار هم از دهانشویه استفاده کنید. در این یک هفته، اصلا سیگار نکشید و در صورتی که نوشیدنی رنگی خوردید، فورا دهانتان را با آب بشویید. علاوه بر این، مقاله‌ی سفید کردن دندان در خانه، چند راهکار درمان خانگی زردی دندان به شما معرفی خواهد کرد.

انجام این کارها لکه‌های عمیق روی دندان شما را از بین خواهد بود. پس از آن، باید روتین همیشگی مراقبت از دندان‌ها را اجرایی کنید.

جرمگیری دندان

جرمگیری روشی برای تمیز کردن عمیق دندان‌ها و از بین بردن پلاک‌هایی است که به مرور زمان به جرم تبدیل و باعث تغییر رنگ دندان‌ها شدند. البته جرم گیری (نسبت به بلیچینگ) تغییر زیادی روی رنگ دندان‌های شما به وجود نخواهد آورد. اما از تغییر رنگ بیشتر دندان جلوگیری خواهد کرد.

بلیچینگ دندان

بهترین روش برای سفید کردن دندان‌‌ها، بلیچینگ دندان است. بلیچینگ با کمک مواد شیمیایی مخصوص (پراکسید هیدروژن یا پراکسید کاربامید)، لکه‌های قدیمی و جدیدِ ناشی از قهوه، چای، سیگار و حتی افزایش سن را از بین می‌برد.

شما می‌توانید اطلاعات بیشتری را در خصوص این فرایند دندانپزشکی زیبایی در مقالات “قیمت بلیچینگ دندان“، “ماندگاری بلیچینگ دندان“، “مزایای بلیچینگ دندان” و “عوارض بلیچینگ دندان” به دست بیاورید.

استفاده از کامپوزیت، لمینت یا روکش دندان

اگر علت تغییر رنگ دندان درونی باشد و فرایندهای حذف لکه‌ها تاثیری روی آن‌ها نداشته باشد، باید از ونیر کامپوزیت دندان، روکش یا لمینت کردن دندان برای رفع زردی دندان و یا درمان سیاه شدن دندان استفاده کنید. در این فرایندها، یک لایه‌ی بیرونی روی سطح دندان و یا دور تا دور آن قرار می‌گیرد و ظاهر نامناسب دندان را مخفی می‌کند.

درمان تغییر رنگ دندان در کلینیک دندانپزشکی دکتر بنیانیان

کلینیک دندانپزشکی دکتر بنیانیان یکی از بهترین کلینیک های دندانپزشکی شهر تهران است که طیف وسیعی از خدمات دندانپزشکی را به مراجعین خود ارائه می‌دهد. بخشی از خدمات این مجموعه درمان سیاه شدن دندان و همچنین رفع زردی دندان است که با استفاده از روش‌های مختلفی مانند بلیچینگ، لمینت، روکش و کامپوزیت اجرا می‌شود و به شما کمک می‌کند تا لبخندی زیبا و درخشان داشته باشید.

انتخاب بهترین روش درمان تغییر رنگ دندان‌ به عوامل مختلفی مانند شدت تغییر رنگ، سلامت دندان‌ها و انتظارات شما بستگی دارد. اما ما به شما اطمینان می‌دهیم که متخصصین کلینیک ما پس از معاینه و بررسی شرایط شما، بهترین روش از بین بردن زردی دندان و یا درمان سیاه شدن دندان را به شما پیشنهاد خواهند کرد.

برای دریافت نوبت مشاوره با متخصصان ما و برقراری ارتباط تلفنی می‌توانید با شماره تلفن ۰۲۱۸۸۵۳۹۷۲۰ تماس بگیرید و یا به آدرس میدان آرژانتین، خیابان احمد قصیر (بخارست)، خیابان ششم غربی، پلاک ۲۲، واحد ۷ مراجعه نمایید.

جمع بندی نهایی درباره علت و درمان تغییر رنگ دندان

دندان‌ها نقش بسیار مهمی در زیبایی چهره‌ی ما ایفا می‌کنند. هر چه دندان‌ها سفیدتر باشند، چهره و لبخند ما نیز زیباتر خواهد بود. در مقابل، تغییر رنگ دندان ها از اعتماد به نفس ما می‌کاهد و با ایجاد لبخندی نازیبا، امکان حضور در اجتماع را از ما سلب می‌کند.

اگرچه رعایت اصول بهداشتی و مراقبت از دندان ها از تغییر رنگ آن‌ها پیشگیری می‌کند؛ اما اگر به هر دلیلی، دچار این عارضه شدید، می‌توانید با کمک راهکارهایی مانند بلیچینگ خانگی یا آفیس بلیچینگ دندان، نسبت به رفع این مشکل اقدام نمایید.