فیکسچر چیست؛ معرفی و روش استفاده از آن در ایمپلنت

اگر تصمیم گرفتید که با استفاده از روش ایمپلنت، دندان از دست رفته‌ی خود را جایگزین کنید، بد نیست تا کمی بیشتر با ساختار ایمپلنت و اجزای تشکیل دهنده‌ی آن آشنا شوید. به همین دلیل، متخصصان کلینیک دندانپزشکی دکتر بنیانیان در ادامه شما را با فیکسچر، اصلی‌ترین بخش ایمپلنت دندان آشنا خواهند کرد تا بدانید فیکسچر ایمپلنت چیست و چه انواعی دارد.

فیکسچر ایمپلنت چیست؟

فیکسچر ایمپلنت، قطعه‌ای استوانه‌ای است که در استخوان فک کاشته می‌شود. این قطعه، نقشی شبیه به ریشه‌ی دندان را برای ایمپلنت ایفا و به عنوان پایه‌ای برای اتصال تاج پروتز دندان عمل می‌کند. در اصل، وظیفه‌ی تحمل نیروی جویدن و نگهداری از سایر تجهیزات ایمپلنت بر عهده‌ی همین فکسچر است.

تصویر زیر، علاوه بر نشان دادن تمام قطعات ایمپلنت دندان، فیکسچر و کاربرد آن نیز به شما نشان خواهد داد:

What is an implant fixture?

An implant fixture is the part of a dental implant that is surgically inserted into the jawbone, serving as an artificial root for a missing tooth. Made from biocompatible materials like titanium, it fuses with the bone through a process called osseointegration, creating a stable foundation for the abutment and crown that complete the tooth replacement.

کار فیکسچر چیست؟

فیکسچر در ایمپلنت دندان نقش بسیار مهمی را ایفا می‌کند. این قطعه فلزی کوچک که معمولا آن را از جنس تیتانیوم یا راکسالید می‌سازند، به عنوان ریشه دندان عمل می‌کند و در استخوان فک کاشته می‌شود تا با ایجاد یک اتصال محکم با استخوان فک، پایه محکمی را برای روکش دندان یا دندان مصنوعی فراهم کند.

پس از کاشت فیکسچر و جوش خوردن آن با استخوان، دندانپزشک روکش دندان را روی آن قرار می‌دهد تا ظاهری طبیعی و عملکردی شبیه به دندان طبیعی داشته باشد. پس به عبارت ساده‌تر، فیکسچر به عنوان پایه و ستون اصلی ایمپلنت دندان عمل می‌کند و استحکام و ماندگاری آن را تضمین می‌کند.

جنس فیکسچر ایمپلنت

فیکسچر ایمپلنت معمولا از تیتانیوم یا زیرکونیا ساخته می‌شود. تیتانیوم به دلیل سازگاری بالا با بدن، رایج‌ترین گزینه است و احتمال پس زدن یا عفونت ایمپلنت را کاهش می‌دهد. در مقابل، زیرکونیا از نظر زیبایی ظاهری، استحکام و عدم انتقال طعم فلز در دهان مزایای قابل توجهی دارد.

انتخاب بهترین جنس فیکسچر به شرایط استخوان و دهان بیمار بستگی دارد و دندانپزشک متخصص پس از بررسی وضعیت، مناسب‌ترین گزینه را انتخاب می‌کند.

انواع فیکسچر ایمپلنت دندان

برندهای مختلف تولیدکننده ایمپلنت و فیکسچر دندان، این قطعه را در انواع مختلفی از نظر شکل پیچ، جنس و طول تولید می‌کنند. اما معمولا انواع فیکسچر ایمپلنت دندان را بر اساس شکل رزوه‌ی آن‌ها تقسیم بندی می‌کنند.

رزوه، شیاری مارپیچی است که به طور برجسته دور یک استوانه (مانند پیچ یا لوله) می‌چرخد. رزوه‌ها می توانند در داخل یک قطعه مانند مهره یا در خارج از آن مانند یک پیچ باشند.

انواع فیکسچر ایمپلنت بر اساس مدل رزوه

فیکسچرها از نظر شکل رزوه به ۴ دسته کلی تقسیم می‌شوند :

• مربعی
• مخروطی
• باترس
• باترس معکوس

فیکسچر مربعی

این نوع رزوه، دارای سطح تماس بیشتری با استخوان فک است. این شکل از فیکسچر ثبات اولیه ایمپلنت را افزایش می‌دهد و برای استخوان‌های نرم و یا ضعیف مناسب است. دندانپزشکان معمولا برای کسانی که از تراکم استخوان پایینی برخوردارند، از فیکسچرهای مربعی استفاده می‌کنند.

فیکسچر مخروطی

یکی دیگر از انواع فیکسچر ایمپلنت، فیکسچرهای مخروطی هستند که ظاهری شبیه به یک مخروط پیچ در پیچ دارند. این رزوه‌ها به دلیل شکل مخروطی خود، به تراکم استخوان فک در هنگام جایگذاری کمک می‌کند. رزوه مخروطی برای ایمپلنت فوری دندان و یا ایمپلنت‌هایی که در نواحی با کمبود استخوان فک قرار می‌گیرند، مناسب است.

فیکسچر باترس

این نوع رزوه، دارای شیارها یا نخ‌هایی در انتهای بدنه‌ی ایمپلنت است که به افزایش سطح تماس با استخوان فک و ثبات ایمپلنت کمک می‌کند. این نخ‌ها در یکی از سمت‌های ایمپلنت، بلندتر از سمت دیگر هستند و همین ویژگی می‌تواند تحمل بارهای عمودی بیشتری را افزایش دهد.

فیکسچر باترس معکوس

فیکسچر باترس معکوس از دیگر انواع فیکسچر ایمپلنت دندان است که شکلی شبیه به رزوه باترس دارد. با این تفاوت که شیارها دقیقا در جهت مخالف رزوه باترس قرار دارند.

پیچ فیکسچر ایمپلنت

پیچ فیکسچر، قلب تپنده و مهم‌ترین بخش ایمپلنت دندان است. این پیچ معمولا از جنس تیتانیوم ساخته می‌شود و به عنوان ریشه مصنوعی دندان جدید شما عمل می‌کند. دندانپزشک این پیچ را در استخوان فک قرار می‌دهد و به استخوان فک مهلت می‌دهد تا آن را بپذیرد (و به جزئی از خود تبدیل کند).

پس از جوش خوردن فیکسچر با استخوان که حدودا 4 الی 6 ماه طول می‌کشد، تاج دندان روی آن قرار می‌گیرد و ظاهری کاملا طبیعی به دندان‌های شما می‌بخشد.

کاربرد فیکسچر ایمپلنت

روش و مراحل کاشت فیکسچر ایمپلنت

مرحله	اقدام انجام‌شده	زمان تقریبی
۱. کاشت فیکسچر	فیکسچر با بی‌حسی موضعی داخل استخوان فک قرار می‌گیرد و لثه بخیه می‌شود.	حدود ۳۰ تا ۶۰ دقیقه
۲. اتصال اباتمنت	پس از جوش خوردن فیکسچر به استخوان، اباتمنت روی آن نصب می‌شود. (در برخی ایمپلنت‌های تک‌مرحله‌ای همزمان با کاشت انجام می‌شود.)	۳ تا ۶ ماه پس از جراحی
۳. نصب روکش	پس از قالب‌گیری، روکش دائمی روی اباتمنت قرار می‌گیرد تا عملکرد و ظاهر دندان طبیعی را بازگرداند.	۲ تا ۳ هفته پس از قالب‌گیری
۴. مراقبت و پیگیری	رعایت بهداشت دهان و انجام معاینات دوره‌ای برای حفظ سلامت و افزایش طول عمر ایمپلنت ضروری است.	به‌صورت مداوم

مراقبت از فیکسچر ایمپلنت دندان

برای افزایش ماندگاری و موفقیت ایمپلنت، رعایت نکات زیر ضروری است:

• داروها و آنتی‌بیوتیک‌های تجویزشده را طبق دستور دندانپزشک مصرف کنید.
• تا ۲۴ ساعت اول از استعمال دخانیات و مصرف نوشیدنی‌های الکلی خودداری کنید.
• برای کاهش درد و تورم، در ساعات اولیه از کمپرس یخ استفاده کنید.
• در روزهای ابتدایی، غذاهای نرم مصرف کرده و از جویدن خوراکی‌های سفت بپرهیزید.
• بهداشت دهان و دندان را با مسواک، نخ دندان و دهان‌شویه مناسب به‌طور منظم رعایت کنید.
• از وارد کردن فشار بیش از حد به ایمپلنت، به‌ویژه در دوران ترمیم، خودداری کنید.
• برای بررسی وضعیت فیکسچر، معاینات دوره‌ای دندانپزشکی را جدی بگیرید.
• در صورت بروز درد شدید، خونریزی، تورم غیرطبیعی یا لق شدن فیکسچر، سریعا به دندانپزشک مراجعه کنید.

عوارض عدم مراقبت از فیکسچر ایمپلنت

بی‌توجهی به مراقبت‌های پس از کاشت فیکسچر می‌تواند باعث بروز مشکلات زیر شود:

• عفونت اطراف ایمپلنت: تجمع باکتری‌ها باعث التهاب، درد، تورم و در موارد شدید از دست رفتن ایمپلنت می‌شود.
• تحلیل استخوان فک: عفونت و التهاب مداوم می‌تواند استخوان نگهدارنده ایمپلنت را ضعیف کند.
• لق شدن یا شکست فیکسچر: کاهش استحکام استخوان، احتمال لق شدن یا شکستن ایمپلنت را افزایش می‌دهد.
• کاهش موفقیت درمان: عدم مراقبت کافی ممکن است به شکست درمان و نیاز به کاشت مجدد ایمپلنت منجر شود.
• بوی بد دهان: رعایت نکردن بهداشت دهان باعث تجمع پلاک و ایجاد بوی نامطبوع می‌شود.
• خونریزی و التهاب لثه: التهاب بافت‌های اطراف ایمپلنت می‌تواند با خونریزی و حساسیت لثه همراه باشد.
• درد و ناراحتی مداوم: عفونت یا فشار بیش از حد به ایمپلنت، درد و ناراحتی طولانی‌مدت ایجاد می‌کند.

انتخاب فیکسچر مناسب ایمپلنت

بر اساس توضیحات خانم دکتر نازی بنیانیان:

در آمدن فیکسچر ایمپلنت

شل شدن، لق شدن و درآمدن فیکسچر ، یک مشکل جدی است که می‌تواند به دلایل مختلفی رخ دهد. دلایلی از جمله فشار وارد شدن به فیکسچر یا ورود یک ضربه ناگهانی. حتی موضوعی مثل کاشت نامناسب (در نقطه نادرست) توسط دندانپزشک و بروز عفونت بعد از جراحی نیز از جمله دلایلی است که می‌تواند باعث در آمدن فیکسچر ایمپلنت از نقطه مورد نظر شود. (رجوع شود به مقاله “چرا ایمپلنت دندان لق می‌شود؟“)

اگر متوجه شدید که فیکسچر شما شل شده یا به طور کامل خارج شده است، بلافاصله با دندانپزشک خود تماس بگیرید. دندانپزشک با معاینه دقیق فیکسچر و دهان شما، علت اصلی مشکل را تشخیص، و بهترین راه درمان را برای شما آغاز خواهد کرد.

توجه داشته باشید که اگر فیکسچر کاملا از دهان شما خارج شده بود، باید آن را به همراه خود نزد دندانپزشک ببرید. این کار به دندانپزشک کمک می‌کند تا علت مشکل را بهتر تشخیص دهد. البته باید مراقب باشید که فیکسچر آلوده نشود.

در نهایت، اگر فاصله بین افتادن یا درآمدن فیکسچر از درون دهان شما با نوبتی که از دندانپزشکی گرفتید زیاد بود، سعی کنید تا در این فاصله، از تحریک ناحیه مورد نظر با دست یا زبان، و فشار وارد کردن به آن بپرهیزید.

افتادن فیکسچر و درپوش ایمپلنت

روی فیکسچر، قطعه‌ی دیگری به عنوان اباتمنت قرار می‌گیرد. اگر منظور شما از درپوش ایمپلنت، اباتمنت آن است، احتمالا ضربه‌ای نسبتا شدید به ایمپلنت دندان شما وارد شده است. پس در صورت بروز این حادثه، به سرعت به دندانپزشکی مراجعه کنید.

قیمت فیکسچر ایمپلنت

فیکسچر به عنوان بخشی از ملزومات ایمپلنت دندان به فروش می‌رسد. به همین دلیل، برای بررسی قیمت فیکسچر باید محتوای قیمت ایمپلنت دندان را مطالعه نمایید. اما توجه داشته باشید که قیمت تمام این نوع از قطعات با توجه به برند و کیفیت آن‌ها تعیین می‌شوند. به همین دلیل، ممکن است قیمت‌های مراکز دندانپزشکی مختلف با هم متفاوت باشند.

کلینیک دندانپزشکی دکتر بنیانیان با حضور بهترین متخصص ایمپلنت آماده‌ی ارائه خدمات در این زمینه به شما عزیزان است تا بهترین نوع فیکسچر مناسب با شرایط شما برایتان انتخاب شود.

در صورت نیاز به دریافت مشاوره بیشتر با شماره تلفن ۰۲۱۸۸۵۳۹۷۲۰ تماس حاصل نمایید و یا به کلینیک ما واقع در تهران، میدان آرژانتین، خیابان احمد قصیر (بخارست)، خیابان ششم غربی، پلاک ۲۲، واحد ۷ مراجعه نمایید. همچنین برای دریافت مشاوره رایگان و کسب اطاعات بیشتر در این زمینه می‌توانید از طریق فرم زیر اقدام نمایید.

خرید فیکسچر ایمپلنت

شما نیازی به خرید فیکسچر ایمپلنت دندان برای خود را ندارید. بلکه خرید این قطعه بر عهده دندانپزشکی است که شما برای انجام این کار به او مراجعه کردید. با این حال، برای خرید فیکسچر ایمپلنت دندان، باید از وب سایت‌های فروش تجهیزات پزشکی آنلاین، یا مجموعه‌های حضوری تجهیزات دندانپزشکی کمک بگیرید.

جمع بندی نهایی

دندانپزشکی که قرار است فرایند کاشت دندان به روش ایمپلنت را برای شما انجام دهد، قطعا پس از بررسی کامل وضعیت دهان و دندان‌های شما، بهترین نوع فیکسچر را از نظر جنس و مدل به شما پیشنهاد خواهد کرد. اما بد نیست تا شما نیز با مطالعه این مطلب، اطلاعات بیشتری را در خصوص این قطعه به دست آورید.