فیکسچر چیست؛ معرفی و روش استفاده از آن در ایمپلنت

اگر تصمیم گرفتید که با استفاده از روش ایمپلنت، دندان از دست رفته‌ی خود را جایگزین کنید، بد نیست تا کمی بیشتر با ساختار ایمپلنت و اجزای تشکیل دهنده‌ی آن آشنا شوید. به همین دلیل، متخصصان کلینیک دندانپزشکی دکتر بنیانیان در ادامه شما را با فیکسچر، اصلی‌ترین بخش ایمپلنت دندان آشنا خواهند کرد تا بدانید فیکسچر ایمپلنت چیست و چه انواعی دارد.

فیکسچر ایمپلنت چیست؟

فیکسچر ایمپلنت، قطعه‌ای استوانه‌ای است که در استخوان فک کاشته می‌شود. این قطعه، نقشی شبیه به ریشه‌ی دندان را برای ایمپلنت ایفا و به عنوان پایه‌ای برای اتصال تاج پروتز دندان عمل می‌کند. در اصل، وظیفه‌ی تحمل نیروی جویدن و نگهداری از سایر تجهیزات ایمپلنت بر عهده‌ی همین فکسچر است.

تصویر زیر، علاوه بر نشان دادن تمام قطعات ایمپلنت دندان، فیکسچر و کاربرد آن نیز به شما نشان خواهد داد:

What is an implant fixture?

An implant fixture is the part of a dental implant that is surgically inserted into the jawbone, serving as an artificial root for a missing tooth. Made from biocompatible materials like titanium, it fuses with the bone through a process called osseointegration, creating a stable foundation for the abutment and crown that complete the tooth replacement.

کار فیکسچر چیست؟

فیکسچر در ایمپلنت دندان نقش بسیار مهمی را ایفا می‌کند. این قطعه فلزی کوچک که معمولا آن را از جنس تیتانیوم یا راکسالید می‌سازند، به عنوان ریشه دندان عمل می‌کند و در استخوان فک کاشته می‌شود تا با ایجاد یک اتصال محکم با استخوان فک، پایه محکمی را برای روکش دندان یا دندان مصنوعی فراهم کند.

پس از کاشت فیکسچر و جوش خوردن آن با استخوان، دندانپزشک روکش دندان را روی آن قرار می‌دهد تا ظاهری طبیعی و عملکردی شبیه به دندان طبیعی داشته باشد. پس به عبارت ساده‌تر، فیکسچر به عنوان پایه و ستون اصلی ایمپلنت دندان عمل می‌کند و استحکام و ماندگاری آن را تضمین می‌کند.

جنس فیکسچر ایمپلنت

شرکت‌های تولیدکننده فیکسچر ایمپلنت معمولا این قطعه را از یکی از دو نوع فلز تیتانیوم یا زیرکونیوم تولید می‌کنند. هر یک از این دو جنس فلز هم ویژگی‌های خاصی دارند که فیکسچر را برای افراد با شرایطی خاص و نوع خاصی از ایمپلنت سازگارتر می‌کند.

برای مثال، فیکسچرهای تیتانیومی رایج‌ترین جنس فیکسچر ایمپلنت هستند که با ویژگی biocompatible خود، سازگاری بالایی با بدن پیدا می‌کنند. به همین دلیل، احتمال پس زدن ایمپلنت و یا عفونت آن با این جنس فیکسچر به حداقل می‌رسد.

در مقابل، فیکسچرهای زیرکونیومی نیز ویژگی‌های بسیار خوبی دارند. برای مثال، از نظر ظاهری شکل ایده‌آل‌تری نسبت به فیکسچرهای زیرکونیومی دارند. استحکامشان بسیار بالا است و به دلیل عدم رسانایی الکتریکی، احتمال احساس طعم فلز در دهان را کاهش می‌دهد.

به هر حال، تصمیم‌گیری در خصوص بهترین نوع فیکسچر و استفاده از آن به دندانپزشک متخصص بستگی دارد. زیرا متخصص ایمپلنت دندان شما می‌تواند با بررسی کامل و دقیق شرایط دندان‌هایتان، مناسب‌ترین نوع فیکسچر را برایتان انتخاب کند.

انواع فیکسچر ایمپلنت دندان

برندهای مختلف تولیدکننده ایمپلنت و فیکسچر دندان، این قطعه را در انواع مختلفی از نظر شکل پیچ، جنس و طول تولید می‌کنند. اما معمولا انواع فیکسچر ایمپلنت دندان را بر اساس شکل رزوه‌ی آن‌ها تقسیم بندی می‌کنند.

رزوه، شیاری مارپیچی است که به طور برجسته دور یک استوانه (مانند پیچ یا لوله) می‌چرخد. رزوه‌ها می توانند در داخل یک قطعه مانند مهره یا در خارج از آن مانند یک پیچ باشند.

انواع فیکسچر ایمپلنت بر اساس مدل رزوه

فیکسچرها از نظر شکل رزوه به ۴ دسته کلی تقسیم می‌شوند :

• مربعی
• مخروطی
• باترس
• باترس معکوس

فیکسچر مربعی

این نوع رزوه، دارای سطح تماس بیشتری با استخوان فک است. این شکل از فیکسچر ثبات اولیه ایمپلنت را افزایش می‌دهد و برای استخوان‌های نرم و یا ضعیف مناسب است. دندانپزشکان معمولا برای کسانی که از تراکم استخوان پایینی برخوردارند، از فیکسچرهای مربعی استفاده می‌کنند.

فیکسچر مخروطی

یکی دیگر از انواع فیکسچر ایمپلنت، فیکسچرهای مخروطی هستند که ظاهری شبیه به یک مخروط پیچ در پیچ دارند. این رزوه‌ها به دلیل شکل مخروطی خود، به تراکم استخوان فک در هنگام جایگذاری کمک می‌کند. رزوه مخروطی برای ایمپلنت فوری دندان و یا ایمپلنت‌هایی که در نواحی با کمبود استخوان فک قرار می‌گیرند، مناسب است.

فیکسچر باترس

این نوع رزوه، دارای شیارها یا نخ‌هایی در انتهای بدنه‌ی ایمپلنت است که به افزایش سطح تماس با استخوان فک و ثبات ایمپلنت کمک می‌کند. این نخ‌ها در یکی از سمت‌های ایمپلنت، بلندتر از سمت دیگر هستند و همین ویژگی می‌تواند تحمل بارهای عمودی بیشتری را افزایش دهد.

فیکسچر باترس معکوس

فیکسچر باترس معکوس از دیگر انواع فیکسچر ایمپلنت دندان است که شکلی شبیه به رزوه باترس دارد. با این تفاوت که شیارها دقیقا در جهت مخالف رزوه باترس قرار دارند.

پیچ فیکسچر ایمپلنت

پیچ فیکسچر، قلب تپنده و مهم‌ترین بخش ایمپلنت دندان است. این پیچ معمولا از جنس تیتانیوم ساخته می‌شود و به عنوان ریشه مصنوعی دندان جدید شما عمل می‌کند. دندانپزشک این پیچ را در استخوان فک قرار می‌دهد و به استخوان فک مهلت می‌دهد تا آن را بپذیرد (و به جزئی از خود تبدیل کند).

پس از جوش خوردن فیکسچر با استخوان که حدودا 4 الی 6 ماه طول می‌کشد، تاج دندان روی آن قرار می‌گیرد و ظاهری کاملا طبیعی به دندان‌های شما می‌بخشد.

کاربرد فیکسچر ایمپلنت

روش و مراحل کاشت فیکسچر ایمپلنت

مرحله اول: جاگذاری فیکسچر ایمپلنت

اولین مرحله در کاشت فیکسچر ایمپلنت شامل قرار دادن فیکسچرها یا ایمپلنت‌های کوچکِ پیچ مانند است که می‌توانند ریشه دندان جدید شما باشند. پس از جاسازی دقیق ایمپلنت درون استخوان، بافت لثه روی ایمپلنت قرار داده می‌شود.

این روش با بی‌حسی موضعی انجام می‌شود و به طور کلی دردناک نیست. اما طبیعتا وقتی در حدود سه یا چهار ساعت بعد احساس بی حسی از بین رود، ممکن است با کمی تورم و ناراحتی مواجه شوید.

مرحله دوم: پیوند اباتمنت

وقتی پیوند استخوان تکمیل شود و اتصال ایمپلنت‌های دندان با استخوان به حدی محکم باشد که از پروتز جدید پشتیبانی کند، (3-6 ماه) روکش ایمپلنت در یک جراحی ثانویه برداشته می‌شود.

اکنون اباتمنت به ایمپلنت متصل شده است.

اباتمنت از میان بافت نرم لثه عبور کرده و به عنوان بسطی عمل می‌کند که دندان یا گروهی از دندان‌ها به آن متصل می‌شوند. البته گاهی اوقات (ایمپلنت تک مرحله‌ای) با قرار دادن اباتمنت ترمیم بر روی فیکسچر در زمان جاگذاری این قطعه، این مرحله انجام نمی‌شود.

مرحله سوم: پروتز

این مرحله به طور کلی شامل چندین مراجعه به مطب دندانپزشکی است. در طی این ویزیت‌ها، شما می‌توانید با دندانپزشک خود در مورد ظاهر و حسی که برای دندان یا گروهی از دندان‌های جدید خود می‌خواهید صحبت کنید.

ایمپرشن‌ها از اباتمنت‌ها و دندان‌های باقی مانده‌ی شما گرفته می‌شوند. این کار دندانپزشک را قادر می‌سازد تا موقعیت دقیق دندان یا دندان‌ها را به طور موثری تعیین کند، که نه تنها از نظر زیبایی دلپذیر خواهد بود بلکه دقیقاً مانند دندان‌های طبیعی خودتان است.

در عرض 2-3 هفته شما باید یک دندان یا گروهی از دندان‌های جدید و یک لبخند کاملاً طبیعی جدید داشته باشید که به آن افتخار کنید!

مرحله چهارم: نگهداری

همانطور که دندان‌های طبیعی شما نیاز به چک‌آپ و نگهداری منظم دارند، شما باید از ایمپلنت دندان جدید خود مراقبت کنید و مراقبت در منزل مناسب را همراه با مراجعه‌ی منظم به دندانپزشک و متخصص بهداشت فراموش نکنید. نحوه مراقبت از ایمپلنت دندان در طول عمر و ماندگاری آن موثر است.

مراقبت از فیکسچر ایمپلنت دندان

اگر دوست دارید ایمپلنتی محکم و کاملا طبیعی داشته باشید، باید از فیکسچر خود مراقبت کنید. خصوصا با توجه به اینکه در روشی مانند جراحی ایمپلنت دندان دو مرحله‌ای، فیکسچر برای حدود 4 الی 6 ماه بدون هیچگونه محافظی در دهان شما باقی می‌ماند.

به همین دلیل، بهتر است سعی کنید با رعایت کلیه نکات مراقبتی و بهداشتی، ماندگاری و طول عمر ایمپلنت دندان خود را افزایش دهید.

مراقبت از فیکسچر ایمپلنت دندان به دو دسته‌ی مراقبت‌های 24 اول و مراقبت‌های پس از آن تقسیم می‌شوند. برای مثال در 24 اول پس از کاشت فیکسچر بهتر است نکات زیر را رعایت کنید:

• مصرف آنتی بیوتیک‌های تجویز شده توسط پزشک: برای جلوگیری از عفونت فیکچسر، لازم است داروهایی که پزشک برایتان تجویز کرده است را به طور کامل مصرف کنید.
• عدم استعمال دخانیات و مصرف الکل: استعمال دخانیات و استفاده از نوشیدنی‌های الکلی به هیچ عنوان در 24 اول پس از کاشت فیکسچر مجاز نیست.
• استفاده از کمپرس یخ: برای کاهش درد و تورم، از کمپرس یخ استفاده کنید.
• مصرف غذاهای نرم: در 24 ساعت اول پس از کاشت فیکسچر ایمپلنت، از مصرف غذاهای سفت و جویدنی خودداری کنید.

مراقبت های لازم پس از 24 ساعت اول:

• رعایت بهداشت دهان و دندان: استفاده از مسواک و نخ دندان برای جلوگیری از تجمع پلاک و عفونت ضروری است.
• استفاده از دهانشویه: استفاده از دهانشویه های ضدعفونی کننده، به پاکسازی دهان و دندان و جلوگیری از عفونت فیکسچر شما کمک می کند.
• مراجعه به دندانپزشک: لازم است به طور منظم برای معاینه و بررسی وضعیت فیکسچر خود به دندانپزشک مراجعه کنید.
• جلوگیری از فشار بیش از حد: از جویدن غذاهای سفت و سخت با فیکسچر دندان خود خودداری کنید.

فراموش نکنید که در صورت مشاهده علائمی مانند درد شدید، تورم، خونریزی و یا لق شدن فیکسچر، باید فورا به دندانپزشک مراجعه کنید.

عوارض عدم مراقبت از فیکسچر ایمپلنت

عدم مراقبت از فیکسچر ایمپلنت می‌تواند عواقب ناخوشایندی به دنبال داشته باشد. برخی از این عوارض عبارتند از:

عفونت ایمپلنت

وقتی فرد به اندازه کافی از فیکسچر ایمپلنت خود مراقبت نکند، باکتری‌ها فرصت تجمع و نفوذ به اطراف ایمپلنت را پیدا می‌کنند. این تجمع باکتریایی منجر به التهاب و عفونت در بافت‌های اطراف ایمپلنت می‌شود که به آن پری‌ایمپلانتایتیس می‌گویند.

عفونت فیکسچر ایمپلنت می‌تواند باعث درد، تورم، قرمزی لثه، ترشح چرک و حتی بوی بد دهان شود. ضمن اینکه اگر این عفونت درمان نشود، می‌تواند به تحلیل استخوان اطراف ایمپلنت و در نهایت، لق شدن و از دست رفتن ایمپلنت منجر شود.

بنابراین، رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان و مراجعه منظم به دندانپزشک برای معاینه و تمیزکاری حرفه‌ای ایمپلنت، از اهمیت بسیار بالایی در پیشگیری از عفونت و حفظ سلامت فیکسچر ایمپلنت برخوردار است.

تحلیل استخوان فک

یکی دیگر از مهم‌ترین عواقب عدم مراقبت صحیح از فیکسچر ایمپلنت، تحلیل استخوان فک است. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که بیمار بهداشت دهان و دندان خود را به خوبی رعایت نکند و یا به دلیل بیماری‌های لثه‌ای، عفونت در اطراف ایمپلنت ایجاد شود.

در این شرایط، استخوان‌های اطراف ایمپلنت به تدریج تحلیل رفته و در نتیجه استحکام ایمپلنت کاهش می‌یابد. این مسئله می‌تواند منجر به لق شدن ایمپلنت، شکست آن و در نهایت نیاز به درمان‌های پیچیده‌تر و هزینه‌های اضافی شود. بنابراین، رعایت دقیق دستورات پزشک و مراقبت‌های پس از ایمپلنت برای حفظ سلامت و طول عمر ایمپلنت از اهمیت بالایی برخوردار است.

شکستن و لق شدن ایمپلنت

همان‌طور که می‌دانید، فیکسچر ایمپلنت‌ها به عنوان جایگزینی برای ریشه دندان عمل می‌کنند و برای موفقیت‌آمیز بودنشان، به استخوان فک سالم و پایدار نیاز دارند.

پس در صورت عدم رعایت بهداشت دهان و دندان و بروز عفونت، استخوان اطراف ایمپلنت ممکن است تحلیل برود و ضعیف شود. سپس، این تحلیل استخوان باعث کاهش استحکام ایمپلنت می‌شود و آن را مستعد شکستگی می‌کند. تا حدی که حتی ممکن است وارد کردن فشارهای معمول و متعارفی مثل جویدن یک خوراکی ساده، باعث شکستن آن فیکسچر شود.

عدم موفقیت درمان

یکی دیگر از مهم‌ترین عوارض عدم مراقبت کافی از فیکسچر ایمپلنت، “عدم موفقیت درمان” یا به عبارت دیگر، از دست رفتن ایمپلنت است. یعنی ترکیبی از تمام عواملی که می‌تواند درمان ایمپلنت دندان شما را با شکست مواجه کند. عواملی مانند شکستن فیکسچر، لق شدن آن و حتی تحلیل استخوان فک.

بوی بد دهان

بسیاری از کسانی که به خوبی از فیکسچر ایمپلنت دندان خود (در فاصله بین مرحله اول و دوم جراحی ایمپلنت) مراقبت نمی‌کنند، از بوی بد دهانشان شکایت دارند.

طبیعی است که عدم رعایت اصول بهداشتی، آن هم در مواقعی که یک جسم خارجی در دهان شما قرار دارد، دهانتان را مستعد بوی بد می‌کند.

لذا اگر دوست ندارید دهانی بد بو داشته باشید (که همه را از دور و اطرافتان فراری دهد!)، بهتر است با دقتی بالا، بهداشت دهان و دندان خود را خصوصا در نواحی اطراف ایمپلنت دندانتان رعایت کنید.

خونریزی لثه

هنگامی که فرد بهداشت دهان و دندان خود را به خوبی رعایت نکند، لثه های او دچار التهاب می‌شوند. این التهاب لثه بعد از ایمپلنت باعث شل شدن بافت‌های نگهدارنده اطراف فیکسچر ایمپلنت می‌شود و در نتیجه، رگ‌های خونی کوچکِ این ناحیه آسیب می‌بینند.

پس از آنجایی که آسیب به این رگ‌های خونی منجر به خونریزی لثه می‌شود، شما باید پس از مشاهده هرگونه خونریزی لثه پس از ایمپلنت، این موضوع را یک هشدار تلقی کنید و فورا برای درمان لثه خود به دندانپزشکی مراجعه کنید.

احساس درد و ناراحتی

آخرین عارصه ای که در صورت عدم مراقبت درست از فیکسچر ایمپلنت برای افراد به وجود می‌آید، بروز احساس درد و ناراحتی است که البته عارضه ی چندان کوچکی هم نیست!

پس اگر تحمل درد ایمپلنت دندان را ندارید، بهتر است از همان ابتدا با فیکسچرتان خوب برخورد کنید و از او به درستی مراقبت کنید!

انتخاب فیکسچر مناسب ایمپلنت

بر اساس توضیحات خانم دکتر نازی بنیانیان:

در آمدن فیکسچر ایمپلنت

شل شدن، لق شدن و درآمدن فیکسچر ، یک مشکل جدی است که می‌تواند به دلایل مختلفی رخ دهد. دلایلی از جمله فشار وارد شدن به فیکسچر یا ورود یک ضربه ناگهانی. حتی موضوعی مثل کاشت نامناسب (در نقطه نادرست) توسط دندانپزشک و بروز عفونت بعد از جراحی نیز از جمله دلایلی است که می‌تواند باعث در آمدن فیکسچر ایمپلنت از نقطه مورد نظر شود. (رجوع شود به مقاله “چرا ایمپلنت دندان لق می‌شود؟“)

اگر متوجه شدید که فیکسچر شما شل شده یا به طور کامل خارج شده است، بلافاصله با دندانپزشک خود تماس بگیرید. دندانپزشک با معاینه دقیق فیکسچر و دهان شما، علت اصلی مشکل را تشخیص، و بهترین راه درمان را برای شما آغاز خواهد کرد.

توجه داشته باشید که اگر فیکسچر کاملا از دهان شما خارج شده بود، باید آن را به همراه خود نزد دندانپزشک ببرید. این کار به دندانپزشک کمک می‌کند تا علت مشکل را بهتر تشخیص دهد. البته باید مراقب باشید که فیکسچر آلوده نشود.

در نهایت، اگر فاصله بین افتادن یا درآمدن فیکسچر از درون دهان شما با نوبتی که از دندانپزشکی گرفتید زیاد بود، سعی کنید تا در این فاصله، از تحریک ناحیه مورد نظر با دست یا زبان، و فشار وارد کردن به آن بپرهیزید.

افتادن فیکسچر و درپوش ایمپلنت

روی فیکسچر، قطعه‌ی دیگری به عنوان اباتمنت قرار می‌گیرد. اگر منظور شما از درپوش ایمپلنت، اباتمنت آن است، احتمالا ضربه‌ای نسبتا شدید به ایمپلنت دندان شما وارد شده است. پس در صورت بروز این حادثه، به سرعت به دندانپزشکی مراجعه کنید.

قیمت فیکسچر ایمپلنت

فیکسچر به عنوان بخشی از ملزومات ایمپلنت دندان به فروش می‌رسد. به همین دلیل، برای بررسی قیمت فیکسچر باید محتوای قیمت ایمپلنت دندان را مطالعه نمایید. اما توجه داشته باشید که قیمت تمام این نوع از قطعات با توجه به برند و کیفیت آن‌ها تعیین می‌شوند. به همین دلیل، ممکن است قیمت‌های مراکز دندانپزشکی مختلف با هم متفاوت باشند.

کلینیک دندانپزشکی دکتر بنیانیان با حضور بهترین متخصص ایمپلنت آماده‌ی ارائه خدمات در این زمینه به شما عزیزان است تا بهترین نوع فیکسچر مناسب با شرایط شما برایتان انتخاب شود.

در صورت نیاز به دریافت مشاوره بیشتر با شماره تلفن ۰۲۱۸۸۵۳۹۷۲۰ تماس حاصل نمایید و یا به کلینیک ما واقع در تهران، میدان آرژانتین، خیابان احمد قصیر (بخارست)، خیابان ششم غربی، پلاک ۲۲، واحد ۷ مراجعه نمایید. همچنین برای دریافت مشاوره رایگان و کسب اطاعات بیشتر در این زمینه می‌توانید از طریق فرم زیر اقدام نمایید.

خرید فیکسچر ایمپلنت

شما نیازی به خرید فیکسچر ایمپلنت دندان برای خود را ندارید. بلکه خرید این قطعه بر عهده دندانپزشکی است که شما برای انجام این کار به او مراجعه کردید. با این حال، برای خرید فیکسچر ایمپلنت دندان، باید از وب سایت‌های فروش تجهیزات پزشکی آنلاین، یا مجموعه‌های حضوری تجهیزات دندانپزشکی کمک بگیرید.

جمع بندی نهایی

دندانپزشکی که قرار است فرایند کاشت دندان به روش ایمپلنت را برای شما انجام دهد، قطعا پس از بررسی کامل وضعیت دهان و دندان‌های شما، بهترین نوع فیکسچر را از نظر جنس و مدل به شما پیشنهاد خواهد کرد. اما بد نیست تا شما نیز با مطالعه این مطلب، اطلاعات بیشتری را در خصوص این قطعه به دست آورید.