پرش به محتوا 
حساسیت به پروتز دندان چیست؟
حساسیت به پروتز دندان، که به نام استوماتیت پروتز (یا Denture Steomatitis) نیز شناخته میشود، وضعیتی است که میتواند منجر به بروز نشانههای حساسیت در برخی افراد (پس از دریافت پروتز دندان) شود. حالا چه پروتز دندان ثابت باشد و چه پروتز دندان متحرک.
در این عارضه که به دلیل واکنش التهابی بدن نسبت به مواد به کار رفته در پروتز ایجاد میشود، شخص حالتهایی آلرژیک نسبت به پروتز دندان خود پیدا خواهد کرد. حالتهایی نظیر تورم، قرمزی، خارش، سوزش و یا حتی خون ریزی.
حساسیت به دندان مصنوعی چیست؟
منظور از حساسیت به دندان مصنوعی، حالتی است که در آن، فرد پس از استفاده از دندان مصنوعی (چه دندانهای مصنوعی کامل چه جزئی) احساسی شبیه به ناراحتی، درد یا حساسیت در ناحیه دهان، لثهها یا حتی دندانهای خود پیدا میکند.
این حساسیت در اکثر مواقع به دلیل عدم جایگذاری صحیح دندان مصنوعی روی ساختار دهان یا لثهها ایجاد میشود. یعنی دندان مصنوعی به درستی تنظیم میشود و در نتیجه، نوعی فشار اضافی به لثهها و استخوان فک وارد شود. در نتجه، دهان و لثههای شخص دچار زخم، التهاب یا خارش میشود.
البته در برخی موارد نسبتا نادرتر، ممکن است بدن فرد به یکی از آلیاژهای موجود در دندان مصنوعی واکنش نشان دهد. مثلا به آکریلیک یا نیکلِ آن. البته همانطور که گفتیم، این حالت، حالتِ نادرتری نسبت به نوع قبلی محسوب میشود که البته عوارض و نشانههای آن هم بسیار شدیدتر است. یعنی ممکن است باعث خشکی دهان یا عفونتهای قارچی شود.
دلایل بروز حساسیت نسبت به پروتز دندان
شایعترین دلایل حساسیت به پروتز دندان شامل موارد زیر هستند:
1. آلرژی به مواد پروتزی
احتمال دارد که برخی از افراد نسبت به مواد تشکیل دهنده پروتزهای دندان حساسیت پیدا کنند. یعنی نسبت به آکریلیک، رزین، سرامیک یا زیرکونیا. هر چند که این حساسیتها معمولا با انجام برخی تستهای تخصصی روی پوست یا آزمایش خون قابل تشخیص هستند.
بد نیست تا در ادامه، کمی بیشتر با ساختار علمی و تنوع کاربردهای این مواد آشنا شویم.
آکریلیک
اکریلیک نوعی رزین سخت و بادوام است که به طور علمی به عنوان پلی متیل متاکریلات (PMMA) شناخته میشود. این ماده کاربردهای گستردهای در دندانپزشکی دارد و در قطعاتی مانند پروتز دندان و برخی از انواع ایمپلنتها مورد استفاده قرار میگیرد.
رزین های کامپوزیتی
رزینهای کامپوزیتی که هم در پروتزهای دندان و هم در روکشهای کامپوزیتی مورد استفاده قرار میگیرند، ترکیبی از مواد معدنی، مونومرها و شیشه هستند. این مواد هم مانند آکریلیکها، کاربردهای بسیار متنوع و گستردهای در دندانپزشکی دارند و کمتر کسی نسبت به آنها حساسیت پیدا میکند.
سرامیک
سرامیکی که در پروتزهای دندانی استفاده میشود، ماده ای غیرفلزی، بادوام و زیبا است که بیشتر برای قسمتهای بیرونی پروتزها مورد استفاده قرار میگیرد. یعنی تاج یا همان روکش پروتز دندان. لذا احتمال بروز حساسیت نسبت به آن نیز تا حد بسیار زیادی کم است.
زیرکونیا
یکی از قویترین مواد معدنی موجود در طبیعت که کاربردهای بسیار متنوع و گستردهای در دندانپزشکی دارد، زیرکونیا است. مادهای قوی که اغلب برای ساخت روکش دندان، پل (بریج) و ایمپلنتهای دندان از آن استفاده میشود. زیرکونیا هم مانند سایر مواد تشکیل دهنده پروتز دندان، کمترین میزان و احتمال حساسیت را دارا است.
2. عفونت لثه
عفونت لثه که نوعی التهاب و تورم در لثهها است، معمولا در اثر تجمع باکتری در محدوده پروتز مورد نظر ایجاد میشود. این عارضه میتواند یکی از دلایل اصلی حساسیت به دندان مصنوعی باشد و حالتی ناخوشایند را در نواحی پروتز دندان شما ایجاد کند.
عفونت لثه در صورت عدم درمان منجر به مشکلات جدیتری مانند بیماری پریودنتال، تحلیل لثه و حتی از بین رفتن بافت استخوانی زیر پروتز خواهد شد.
اگر از دندان مصنوعیهای یک سره (دست اندازها) استفاده میکنید، بیشتر از دیگران در معرض خطر ابتلا به عفونت لثه هستید. چرا که ممکن است پروتز فضایی را برای پنهان شدن باکتریها در زیر خود ایجاد کند. فضایی که تمیز کردن آن بسیار دشوار است.
3. تحریک لثه با پروتز
آخرین عاملی که میتواند منجر به حساسیت بدن نسبت به پروتز شود، تحریک لثه با پروتز است. یعنی ایجاد شرایطی که بر اثر استفاده از یک پروتز بی کیفیت و نامناسب به وجود میآید و منجر به تحریک، التهاب، تورم و قرمزی لثههای شما خواهد شد.
بیشتر بخوانید: مزایا پروتز دندان
4. عدم رعایت بهداشت دهان و دندان
اگر بهداشت دهان و دندانهای خود را رعایت نکنید و به خوبی اطراف پروتز دندان خود را تمیز نکنید، ممکن است ناخواسته محیطی مناسب برای رشد قارچهایی مانند کاندیدا آلبیکنس (قارچی مخمر مانند) را فراهم کنید. این قارچها با رشد کردن در زیر پروتزهای دندان باعث کاهش تولید بزاق و در نتیجه، بروز علائم حساسیت خواهند شد.
هر چند که حساسیت به دندان مصنوعی تنها یکی از آسیبهای رشد این قارچ در دهان است.
5. ناراحتی از وجود یک جسم خارجی در دهان
این احتمال وجود دارد که اصلا حساسیتی در کار نباشد و شما صرفا از به وجود یک جسم خارجی (و جدید) در دهانتان معذب شده باشید. پس باید توجه کنید که این احساس ناخوشایند، حساسیت تعبیر پیدا نمیکند و علائمی متفاوت نسبت به بروز حساسیت دارد.
در حقیقت، این حس آزاردهنده پس از گذشت چند روز بهبود پیدا میکند؛ در حالی که حساسیت به دندان مصنوعی نه تنها کمتر نمیشود، بلکه روز به روز شدت بیشتری پیدا خواهد کرد.
علائم حساسیت به دندان مصنوعی یا پروتز دندان
معمولا علائم حساسیت به دندان مصنوعی یا پروتز دندان در افراد مختلف از خفیف تا شدید متغیر است. اما معمولا این علائم شامل طیف گستردهای از نشانههای زیر هستند:
تحریک لثه و خارش
خارش لثه ها و تحریک آن ها، یکی از رایجترین علائم حساسیت به دندان مصنوعی است. این نشانه در اکثر مواقع زمانی خود را نشان میدهد که دندان مصنوعی به درستی روی لثه ها فیکس نشده نباشد. در نتیجه، به لثه ها فشار وارد میشود و احساس خارشی نسبتا شدید در آن ها به وجود میآید.
دقت کنید که تحریک و خارش لثه در مواقعی که ناشی از جایگذاری نامناسبِ دندان مصنوعی روی دندان باشد، پس از تنظیم مجدد دندان مصنوعی بهبود پیدا میکند.
البته این خارش ممکن است ناشی از واکنش بدن به مواد سازنده دندان مصنوعی هم باشد. پس اگر بدنتان به انواع خاصی از فلزات واکنش نشان میدهد، احتمالا باید به این مورد هم شک کنید!
تورم و قرمزی
نشانهی دیگری که از حساسیت بدن نسبت به دندان مصنوعی یا پروتز خبر میدهد، تورم و قرمزی لثه ها است.
این ورم و قرمزی، درست مانند مواقعی که پروتز به درستی روی لثهها قرار نگرفته، لثههای شما را ملتهب و قرمز رنگ میکند و در نتیجه، ممکن است به آسیب های بیشتری مانند پارگی لثه و عفونت آن هم منجر شود.
بروز دانههای قرمز در دهان
اگر حساسیت دهان شما به دندان مصنوعی جدیدتان بیش از حد باشد، ممکن است دانههای کوچک و ریز قرمز رنگی روی لثه و بافت داخلی دهانتان نمایان شود. دانههایی که ناشی از این حساسیت هستند و میتوانند به دلیل فشار یا اصطکاک ناشی از دندان مصنوعی به لثهها و بافتهای دهان تشکیل شده باشند.
آفت
آفت دهان یکی از مشکلاتی است که برخی افراد پس از استفاده از دندان مصنوعی با آن مواجه میشوند. زخم یا زخمهایی کوچک و دردناک، که معمولا در داخل دهان، روی لثهها، گونهها یا زیر زبان ایجاد میشوند.
حساسیت به مواد تشکیلدهنده دندان مصنوعی، عدم تنظیم درست پروتز روی لثه و ایجاد اصطکاک و فشار بر بافتهای دهانی، از جمله دلایل اصلی بروز آفت دهان در این افراد است.
این آفتها علاوه بر ایجاد درد و ناراحتی، ممکن است باعث مشکلاتی در جویدن و تکلم شوند و روند بهبود زخمها را طولانیتر کنند.
درد
اگر بعد از نصب دندان مصنوعی در دهان خود، با احساسی شبیه به درد مواجه شدید، میتوانید احتمال بدهید که دهانتان نسبت به پروتز دندان، حساسیت نشان داده است.
این درد ممکن است در نواحی مختلفی احساس شود. از جمله لثهها گرفته تا گونهها و حتی زبان!
شدت و نوع این درد ممکن است در افراد مختلف متفاوت، و از درد خفیف تا درد شدید متغیر باشد. پس در صورتی که برای مدتی طولانی با درد روبرو بودید (و دردتان با استفاده از مسکنها تسکین پیدا نکرد) باید حتما به دندانپزشکی مراجعه کنید.
مشکلات تنفسی
در موارد نادر، اگر حساسیت شما نسبت به پروتز دندان شدید باشد و یا عامل حساسیت زا به طور تصادفی بلعیده شود، ممکن است مشکلاتی تنفسی برای شما به وجود بیاورد.
توجه داشته باشید که شما باید در صورت بروز هرگونه واکنش آلرژیک در اولین فرصت به دندانپزشک خود مراجعه کنید و مشکل خود را با او در میان بگذارید. با این کار، از بروز مشکلات شدیدتر و تشدید علائم حساسیت در شما پیشگیری خواهد شد. توصیه میکنیم به بهترین متخصص پروتز دندان که میشناسید مراجعه کنید.
دندانپزشک چگونه حساسیت به پروتز دندان را تشخیص خواهد داد؟
دندانپزشکان معمولا برای تشخیص حساسیت نسبت به پروتز دندان، از شما درباره سابقه پزشکیتان سوال خواهند کرد تا اطلاعات کاملی درباره هر گونه حساسیت یا واکنش آلرژیک قبلی، به ویژه به فلزات یا مواد آکریلیک را مطلع شوند.
همچنین، آنها از شما دربارهی علائمتان هم سوال میکنند و در نهایت، پس از بررسی عکسهای رادیوگرافی دندانها و پروتز شما، دهان، دندانها و لثههایتان را به طور کامل معاینه و تشخیص خود را اعلام میکنند.
البته در برخی موارد، ممکن است دندانپزشک آزمایشات خاص دیگری هم برای شما تجویز کند. مثلا تست پوستی، آزمایش خون و یا حتی عکس برداری با اشعه ایکس (که البته معمولا در مواقع کمتری به این کار نیاز خواهد بود).
برای دریافت نوبت مشاوره دندانپزشکی رایگان در این زمینه میتوانید از طریق فرم زیر اقدام نمایید تا کارشناسان کلینیک دکتر بنیانیان در اولین فرصت با شما تماس بگیرند.
کلینیک دندانپزشکی دکتر بنیانیان که به عنوان بهترین دندانپزشکی در میدان آرژانتین شناخته شده است، با حضور متخصصان مجرب و استفاده از بروزترین امکانات آماده ارائه خدمات پروتز دندان به شما عزیزان است. برای اطمینان بیشتر میتوانید میزان رضایت مراجعه کنندگان از نحوه ارائه خدمات را در صفحه نظرات در مورد دکتر بنیانیان مشاهده نمایید.
اگر علائم حساسیت به دندان مصنوعی را دارید برای رزرو نوبت مشاوره و درمان با شماره تلفن ۰۲۱۸۸۵۳۹۷۲۰ تماس حاصل نمایید و یا به کلینیک ما واقع در میدان آرژانتین، خیابان احمد قصیر (بخارست)، خیابان ششم غربی، پلاک ۲۲، واحد ۷ مراجعه کنید. برای اظلاع از لیست قیمت پروتز ثابت دندان کلیک کنید.
درمان حساسیت به دندان مصنوعی یا پروتز
اگر احساس کردید که به پروتز دندان خود حساسیت دارید، باید در اولین فرصت به دندانپزشکی مراجعه کنید. چرا که هیچ راهی به جز خروج پروتز و جایگزینی آن با پروتزی دیگر برای شما وجود نخواهد داشت.
همچنین، ممکن است دندانپزشک برای کاهش حساسیت شما نسبت به پروتز برایتان نوع خاصی از دارو (مانند قرص، آمپول یا ژل موضعی) هم تجویز کند تا شما بیش از این احساس ناراحتی نکنید.
جمع بندی نهایی
حساسیت لثه نسبت به پروتز، یکی از عوارض احتمالی پروتز دندان است که ممکن است در برخی افراد به وجود بیاید. این عارضه معمولا کم پیش میآید و در صورت بروز هم در دسته بندی مشکلات حاد و غیرقابل درمان قرار نمیگیرد.
پس نیازی به نگرانی بی مورد درباره آن نیست. چه بسا بهتر است هر چه زودتر نسبت به جایگزینی دندانهای از دست رفتهی خود اقدام کنید؛ چرا که عوارض نبود دندان در دهان، بسیار بیشتر از حساسیت احتمالی به مواد متداول و پرکاربرد پروتز دندان است.
