تعویض روکش دندان | دلایل + هزینه ها

آیا روکش دندان شما قدیمی شده یا دچار آسیب شده است؟ اگر چنین است، احتمالا زمان آن رسیده که به فکر تعویض روکش دندان خود باشید.

بسیاری از افراد تصور می‌کنند روکش های دندان دائمی اند؛ اما واقعیت این است که روکش ها هم مثل سایر تجهیزات و مصنوعاتِ دندانپزشکی طول عمر مشخصی دارند و پس از مدتی نیاز به عوض کردن روکش دندان یا حتی جایگزین کردن آن با روکشی جدیدتر و مقاوم‌تر پیدا می‌کنند.

ما در این مقاله از سایت دندانپزشکی دکتر بنیانیان، به طور کامل بررسی می‌کنیم که چه زمانی باید برای جایگزین کردن روکش دندان اقدام کرد، چه عواملی باعث فرسودگی آن می‌شود، فرآیند تعویض چگونه انجام می‌شود و هزینه ی تعویض روکش دندان چقدر است.

پس اگر شما هم حس می‌کنید روکش دندانتان نیاز به تعویض دارد، این راهنمای جامع مخصوص شماست.

منظور از تعویض روکش دندان چیست؟

منظور از تعویض روکش دندان، برداشتن روکش قدیمی (که به هر دلیلی دیگر مناسب نیست) و نصب یک روکش جدید و سالم به جای آن است. این فرایند هم می‌تواند به دلایل درمانی انجام شود و هم به دلایل زیبایی.

در واقع، عوض کردن روکش دندان زمانی انجام می‌شود که روکش قبلی کارایی، دوام یا ظاهر خود را از دست داده باشد و دیگر نتواند به خوبی از دندان محافظت کند. پس روکش جدید، علاوه بر محافظت از دندان زیرین، می‌تواند هماهنگی بیشتری با دندان های اطراف داشته و ظاهر لبخند شما را نیز بهتر کند.

پس به زبان ساده، جایگزین کردن روکش دندان یعنی حذف پوشش قدیمی و جا دادن یک پوشش جدیدتر، بادوام‌تر و زیباتر برای حفظ سلامت و زیبایی دندان.

چرا باید روکش دندان را تعویض کنیم؟

دلایل متعددی وجود دارد که ممکن است بیمار را وادار به تعویض روکش دندان کند. (Reasons for placement and replacement of crowns)

دلایلی مثل پوسیدن دندان زیر روکش، تغییرات ظاهری در روکش، شکستن یا لب پریدن روکش، تحلیل لثه و ناراحتیِ روکش و دندان ها هنگام غذا جویدن.

1. پوسیدگی دندان زیر روکش

با گذشت زمان، ممکن است دندانِ زیر روکش دچار پوسیدگی شود. یعنی باکتری ها به مرور زمان و در اثرِ عدم رعایت بهداشت دهان و دندان از طریقِ حاشیه های ناصاف یا شلِ چسبِ روکش به زیر روکش میروند و دندان را می‌پوسانند.

در نتیجه، چسب روکش شل می‌شود و افتادن روکش دندان اتفاق می‌افتد.

پس در صورت عفونت دندان زیر روکش، باید هرچه سریع تر اقدام به تعویض و جایگزین کردن روکش دندان کنید.

2. تغییر رنگ یا ظاهر روکش

با گذشت زمان، روکش دندان دچار تغییر رنگ، کدر شدن یا از بین رفتن شفافیت اولیه می‌شود. مخصوصا وقتی روکش از جنسِ سرامیکی یا کامپوزیتی باشد.

عواملی مانند مصرف زیاد چای، قهوه، سیگار یا حتی تغییرات شیمیایی در دهان به دلیل مصرف دارو، همگی می‌توانند باعث تغییر رنگ روکش شوند.

در نهایت هم ممکن است پس از مدتی، رنگ یا فرم روکش دیگر با دندان های طبیعی اطراف هماهنگ نباشد. این ناهماهنگی می‌تواند ظاهر لبخند را تحت تاثیر قرار دهد و حتی باعث کاهش اعتماد به نفس فرد شود.

در چنین شرایطی، تعویض روکش دندان نه تنها جنبه زیبایی دارد، بلکه گاهی از نظر عملکردی هم ضروری است.

جالب است بدانید که تغییر رنگ یا فرسودگی سطح داخلی روکش، گاهی ممکن است باعث نشت مواد غذایی یا باکتری به داخل روکش هم بشود. این موضوع یکی از دلایل مهم در بروز علت درد دندان روکش شده محسوب می‌شود.

پس اگر در دندان روکش شده احساس درد یا ناراحتی دارید، یکی از اولین مواردی که باید بررسی شود، سلامت و یکپارچگی روکش است. در این مواقع، جایگزین کردن روکش دندان می‌تواند هم درد را برطرف کند و هم ظاهر بهتری برای دندان ایجاد کند.

3. شکستن یا لب‌پریدگی روکش

روکش های دندان اگرچه بسیار مقاوم هستند، اما در برابر ضربه های شدید، فشار بیش از حد هنگام جویدن غذاهای سفت، یا دندان قروچه شبانه آسیب پذیر هستند. یعنی ممکن است ترک بردارند، لب پریدگی پیدا کنند یا حتی بشکنند.

این مشکل بیشتر در روکش های قدیمی یا آن دسته از روکش هایی که از مواد ضعیف تری ساخته شدند، شایع تر است.

شکستن روکش نه تنها ظاهر دندان را خراب می‌کند، بلکه ممکن است سطح زیرین دندان را بدون محافظ رها کرده و آن را در معرض پوسیدگی، حساسیت یا التهاب قرار دهد.

در چنین شرایطی، بسیاری از بیماران می‌پرسند: چرا زیر روکش دندان سیاه میشود؟ این تیرگی معمولا به دلیل پوسیدگی تدریجی دندان پایه، تجمع پلاک و باکتری یا نفوذ مواد رنگی از مواد غذایی و نوشیدنی‌ها به لبه‌های روکش رخ می‌دهد.

جالب است بدانید که نوع روکش نیز در احتمال شکستگی موثر است. مثلا روکش تمام سرامیکی دندان که به دلیل ظاهر بسیار طبیعی و شفافیت بالایش محبوب است، نسبت به روکش های فلزی مقاومت یا PFM کمتری در برابر فشارهای شدید دارد.

4. تحلیل لثه

تحلیل لثه یکی از مشکلات شایع دهان و دندان، مخصوصا در افراد میانسال و سالمندان است.

با افزایش سن یا در اثر بیماری های لثه، بافت لثه به تدریج عقب نشینی می‌کند و سطح بیشتری از دندان و ریشه نمایان می‌شود. اگر در گذشته از روکش های فلزی یا روکش های PFM استفاده شده باشد، این تحلیل لثه باعث می‌شود حاشیه فلزی روکش مشخص شود و ظاهر نامناسبی در لبخند ایجاد کند.

علاوه بر مسئله زیبایی، عقب نشینی لثه ممکن است باعث تجمع پلاک و باکتری در ناحیه اتصال روکش و دندان شود که این موضوع، خطر التهاب لثه، پوسیدگی دندان زیر روکش و بوی بد دهان را افزایش می‌دهد. در چنین شرایطی، برای حفظ سلامت دهان و بهبود زیبایی لبخند، تعویض روکش دندان ضروری خواهد بود.

در این مرحله، دندانپزشک با بررسی وضعیت لثه و دندان، تصمیم می‌گیرد که آیا باید طراحی و ساخت روکش دندان جدید با توجه به خط لثه جدید انجام شود یا خیر.

معمولا در صورت تحلیل لثه، از روکش هایی با طراحی دقیق‌تر و بدون لبه فلزی استفاده می‌شود تا نتیجه نهایی طبیعی تر و هماهنگ تر با وضعیت جدید لثه ها باشد. پس اگر در ناحیه اطراف روکش، تیرگی یا ناهماهنگی مشاهده می‌کنید، بهتر است برای عوض کردن روکش دندان اقدام نمایید.

5. مشکلات بایت یا ناراحتی هنگام جویدن

یکی از مشکلاتی که ممکن است بعد از نصب روکش تجربه کنید، احساس ناراحتی، درد یا فشار هنگام جویدن است. این مشکل معمولا زمانی اتفاق می‌افتد که روکش به درستی تنظیم نشده باشد و با سایر دندان ها در تماس نامتعادل قرار گیرد.

همچنین ممکن است با گذشت زمان، الگوی بایت (جفت شدن دندان‌ها) به دلیل حرکت سایر دندان ها یا تحلیل لثه تغییر کند و باعث شود روکش دندان به درستی در جای خود ننشیند.

نازی بنیانیان:

اگر این ناهماهنگی اصلاح نشود، فشار مداوم روی دندان روکش‌شده می‌تواند به آسیب به دندان زیر روکش، ترک خوردن روکش یا حتی ایجاد درد در مفصل فک منجر شود. به همین دلیل، در چنین شرایطی، عوض کردن روکش دندان و تنظیم مجدد آن با وضعیت جدید دهان و بایت ضروری است.

نشانه‌هایی که نشان می‌دهند زمان تعویض روکش دندان فرا رسیده

• احساس درد یا حساسیت در دندان روکش‌شده
• تغییر رنگ لثه یا التهاب اطراف دندان
• لق شدن یا جابه‌جایی روکش
• بوی بد دهان یا طعم ناخوشایند مداوم
• مشاهده حاشیه فلزی در لبخند
• ظاهر غیرطبیعی یا متفاوت نسبت به سایر دندان‌ها

اگر یکی از این نشانه‌ها را دارید، لازم است در اولین فرصت به دندانپزشک مراجعه کرده و در مورد جایگزین کردن روکش دندان خود تصمیم بگیرید.

مراحل تعویض روکش دندان

عوض کردن روکش دندان معمولا طی دو جلسه انجام می‌شود و شامل مراحل زیر است:

مرحله اول: ارزیابی و برداشتن روکش قدیمی

دندانپزشک ابتدا با کمک ابزارهای مخصوص و در صورت لزوم رادیوگرافی، وضعیت روکش و دندان زیر آن را بررسی می‌کند. سپس روکش قبلی با دقت برداشته می‌شود تا آسیبی به دندان وارد نشود.

مرحله دوم: ترمیم یا درمان دندان زیر روکش

اگر دندان زیر روکش پوسیده یا عصب کشی ناقص باشد، ابتدا درمان لازم روی دندان انجام می‌شود. در صورت سالم بودن دندان، این مرحله حذف می‌شود.

مرحله سوم: قالب‌گیری و ساخت روکش جدید

از دندان مورد نظر قالب‌گیری انجام شده و برای ساخت روکش جدید به لابراتوار ارسال می‌شود. در این فاصله، یک روکش موقت روی دندان قرار می‌گیرد.

مرحله چهارم: نصب روکش جدید

در جلسه دوم، پس از آماده شدن روکش، دندانپزشک آن را بررسی، تنظیم و در نهایت با چسب مخصوص روی دندان نصب می‌کند.

• سلامت دندان زیر روکش باید تأیید شود (ممکن است نیاز به عصب‌کشی مجدد یا پر کردن داشته باشد).
• انتخاب نوع روکش جدید (زیرکونیا، سرامیکی، فلزی و غیره) بسته به نیاز درمانی و زیبایی انجام می‌شود.
• در برخی موارد، تحلیل لثه یا تغییرات استخوانی می‌تواند بر نحوه تعویض روکش تأثیر بگذارد.

آیا تعویض روکش دندان درد دارد؟

فرآیند جایگزین کردن روکش دندان معمولا با بی حسی دندان به صورت موضعی انجام می‌شود و بیمار درد خاصی احساس نمی‌کند. ممکن است پس از اتمام کار، کمی حساسیت یا درد خفیف وجود داشته باشد که ظرف چند روز از بین می‌رود.

مراقبت های بعد از تعویض روکش دندان

بعد از تعویض روکش دندان، رعایت یک سری نکات ساده اما مهم به شما کمک می‌کند تا از دندان روکش شده ی خود بهتر مراقبت کنید، عمر روکش دندان خود را افزایش دهید و از بروز مشکلاتی مثل درد، التهاب یا شکستگی جلوگیری شود.

برخی از روش‌های مراقبت از روکش دندان شامل موارد زیر هستند:

• تا چند ساعت پس از نصب، از جویدن غذاهای سفت خودداری کنید.
• تا زمانی که بی‌حسی کامل رفع نشده، غذا نخورید.
• از جویدن مواد سخت مثل یخ، ته‌دیگ یا آجیل با دندان روکش‌شده خودداری کنید.
• روزانه دو بار مسواک بزنید و از نخ دندان استفاده کنید.
• از دهانشویه مناسب و طبق تجویز دندانپزشک استفاده کنید.
• معاینات منظم دندانپزشکی (هر ۶ ماه یک‌بار) را فراموش نکنید.
• در صورت احساس درد، لق شدن روکش یا تغییر رنگ لثه، سریعا به دندانپزشک مراجعه کنید.
• در صورت داشتن دندان قروچه شبانه، از نایت گارد استفاده کنید.

این اقدامات ساده، نقش مهمی در افزایش ماندگاری روکش و حفظ سلامت دندان زیر آن دارند.

چند راهکار برای پیشگیری از نیاز به تعویض روکش دندان

برای اینکه روکش دندان شما عمر طولانی تری داشته باشد و نیاز به تعویض زود هنگام پیدا نکند، رعایت بهداشت دهان و دندان اهمیت زیادی دارد.

مسواک زدن منظم، استفاده روزانه از نخ دندان و دهان‌شویه‌های مناسب می‌تواند از تجمع باکتری ها در اطراف روکش جلوگیری کند.

همچنین توصیه می‌شود از جویدن مواد بسیار سفت مانند یخ، ته دیگ یا آب نبات های سخت پرهیز کنید، چون این کارها احتمال ترک خوردن یا لب پریدگی روکش را افزایش می‌دهد.

در کنار این موارد، اگر دچار دندان قروچه هستید، استفاده از نایت گاردهای شبانه هم بسیار موثر است. درمان بیماری های لثه در مراحل اولیه و مراجعه منظم به دندانپزشک (حداقل هر شش ماه یک‌بار) نیز کمک می‌کند تا هرگونه آسیب یا تغییر در وضعیت روکش به موقع تشخیص داده شود.

آیا روکش شکسته دندان قابل ترمیم است؟

در بیشتر موارد، روکش شکسته دندان قابل ترمیم نیست و باید به طور کامل تعویض شود. چون روکش ها از موادی مانند سرامیک یا زیرکونیا ساخته می‌شوند که در صورت ترک خوردن یا لب پریدگی، قابلیت ترمیم دائمی و موثر ندارند.

در برخی موارد نادر، اگر شکستگی بسیار جزئی باشد، ممکن است دندانپزشک بتواند با مواد ترمیمی مخصوص، آن را موقتا اصلاح کند. اما این راه‌حل اغلب موقتی است و برای حفظ سلامت دندان زیر روکش، تعویض کامل روکش توصیه می‌شود.

جمع بندی موضوع تعویض روکش دندان

تعویض روکش دندان اقدامی ضروری است که در صورت پوسیدگی دندان، شکستن روکش یا تغییر رنگ آن باید انجام شود. این فرآیند معمولا بدون درد و طی دو جلسه انجام می‌شود.

بسته به نوع روکش و شرایط دهان، هزینه‌ها متفاوت خواهد بود. اگر به دنبال لبخندی زیبا و دندانی سالم هستید، تعلل نکنید و در زمان مناسب برای عوض کردن روکش دندان خود اقدام نمایید.