علت و روش درمان حساسیت دندان به سرما و گرما، ترشی و شیرینی

علائم حساسیت دندان به سرما و گرما، شیرینی یا ترشی

اولین نشانه‌ی حساسیت دندان نسبت به محرک‌های بیرونی مانند ترشی، شیرینی، سرما و گرما، احساس درد در دندان است. هر چند که این عامل، تنها نشانه‌ی بروز این حساسیت نیست.

علائم دیگری هم به عنوان نشانه‌های حساسیت دندان وجود دارد. علائمی از جمله:

• درد تیز و کوتاه‌مدت
• درد تیرکشنده
• مشکل در خوردن و آشامیدن
• قرمزی لثه
• تورم یا تحلیل لثه

علت حساسیت دندان به گرما و سرما و سایر محرک‌های بیرونی

حساسیت دندان به سرما و گرما، ترشی، شیرینی و بطور کلی محرک‌های بیرونی یک مشکل شایع است که بسیاری از افراد حداقل یک بار در طول زندگی خود با آن مواجه می‌شوند. این حساسیت معمولا به دلیل از دست رفتن مینای دندان و نمایان شدن عاج زیرین ایجاد می‌شود.

اگر نمی‌دانید عاج دندان چیست، باید توضیح دهیم که عاج دندان یا دنتین (Dentin)، بافتی سخت و استخوان مانند است که بخش عمده‌ای از دندان را تشکیل می‌دهد. این بافت زیر مینای دندان قرار دارد و تا ریشه دندان ادامه پیدا می‌کند. در حقیقت، این عاج دندان است که دندان را محکم و مقاوم می‌کند و به آن شکل می‌دهد.

عاج حاوی تعداد زیادی لوله‌های کوچک است که به عصب دندان متصل هستند. وقتی این لوله‌ها در معرض محرک‌های مختلفی مثل شیرینی، ترشی، سرما، گرما یا حتی مواد خوراکی شور قرار می‌گیرند، پیامی به عصب ارسال می‌شود و باعث ایجاد درد یا ناراحتی در آن ناحیه می‌شود.

دلایل اصلی حساسیت دندان به سرما و گرما و سایر محرک‌ها شامل موارد زیر هستند:

1. سایش مینای دندان

با افزایش سن و تکرار رفتارها و عادات نامناسبی مانند عدم رعایت بهداشت دهان و دندان و یا استعمال دخانیات، مینای دندان به مرور نازک و نازک‌تر می‌شود. تا حدی که عاج زیرین در معرض دید و در تماس با محرک‌های بیرونی قرار می‌گیرد.

این موضوع دندان را آسیب پذیرتر می‌کند و باعث بروز احساس درد در هنگام صرف مواد غذایی می‌شود.

2. پوسیدگی دندان

پوسیدگی دندان، دومین عاملی است که همزمان با از بین رفتن مینای دندان و ایجاد حفره‌هایی روی دندان اتفاق می‌افتد. این حفره‌ها راهی برای ورود باکتری‌ها و مواد غذایی به داخل دندان ایجاد می‌کنند و باعث تحریک عصب دندان می‌شوند.

3. بیماری لثه

یکی دیگر از عواملی که تاثیر زیادی روی حساسیت دندان به شیرینی، ترشی و سایر محرک‌ها دارد،  ابتلا به بیماری لثه است. البته صرفا یک بیماری لثه وجود ندارد و منظور ما تمام بیماری‌های لثه هستند. بیماری‌هایی مانند ژنژیویت (Gingivitis) و پریودنتیت (Periodontitis).

بیماری لثه باعث عقب‌نشینی لثه‌ها و ریشه‌های دندان می‌شود. همین امر باعث می‌شود که قسمت‌های حساس ریشه در معرض تماس با محرک‌های خارجی قرار بگیرند و دندان در مواجهه با این محرک‌ها احساس درد پیدا کند.

4. شکستگی دندان

اگر دندان شما بشکند، ممکن است بخشی از عاج دندان قابل مشاهده شود. در نتیجه دندان شما دچار درد و حساسیت می‌شود.

5. سفید کردن دندان

اگر سفید کردن دندان (بلیچینگ دندان) به شکلی غیر اصولی در خانه و یا توسط یک دندانپزشک با تبحر پایین انجام شود، احتمال حساسیت دندان نسبت به محرک‌های بیرونی افزایش پیدا می‌کند.

هر چند که باید توجه داشته باشید، که حساسیت دندان در روزهای اول پس از بلیچینگ کاملا طبیعی و به دلیل استفاده از مواد شیمیایی است. این حساسیت باید بعد از گذشت 3 الی 4 روز به طور کامل برطرف شود. اگر این اتفاق نیوفتاد، احتمالا روش بلیچینگ دندان‌های شما غیر اصولی بوده است. بنابراین توصیه می‌کنیم اگر ساکن تهران هستید، به بهترین دندانپزشک زیبایی تهران برای سفید کردن دندان‌هایتان مراجعه کنید.

6. عادات، رفتار و رژیم غذایی نامناسب

مصرف بیش از حد مواد اسیدی مانند نوشابه، آب‌میوه و مرکبات می‌تواند به مرور زمان مینای دندان شما را تخریب کند. همچنین، رفتارهایی مانند دندان قروچه و یا عادت به استعمال دخانیات و مصرف الکل نیز از جمله دلایلی هستند که حساسیت دندان به شیرینی، ترشی و یا سرما و گرما را افزایش می‌دهند.

7. تراشیدن دندان برای نصب لمینت

یکی دیگر از عواملی که اتفاقا نقش پررنگی در حساسیت دندان به سرما و گرما و سایر محرک‌های بیرونی دارد، تراشیدن دندان برای لمینت است. در طی این فرایند، دندانپزشک بخشی (هر چند نازک) از مینای دندان شما را می‌تراشد تا بتواند لمینت را به شکل موثرتر و محکم‌تری به دندانتان بچسباند.

در این صورت، اگر دندانپزشک قطر بیشتری از دندان را تراش دهد و ناخواسته به عاج دندان شما آسیب برساند، شما دچار حساسیت نسبت به سرما و گرما خواهید شد.

8. آلرژی

در برخی از موارد خاص و نسبتا نادر، ممکن است دندان هیچ مشکلی نداشته باشد و حساسیت نسبت به محرک‌های بیرونی، صرفا یک واکنش آلرژیک از سمت دندان‌های شما باشد.

در هر صورت، احتمال اینکه دلیل حساسیت دندان‌های شما به هر یک از محرک‌های سرما، گرما، ترشی و شیرینی، چیزی غیر از این موارد باشد، بسیار نادر به نظر می‌رسد.

چگونه از حساسیت دندان به سرما و گرما و سایر محرک‌ها پیشگیری کنیم؟

اگرچه حساسیت دندان می‌تواند به دلایل مختلفی از جمله ساییدگی مینای دندان، پوسیدگی و حتی بیماری لثه ایجاد شود، اما خوشبختانه، شما می‌توانید با رعایت برخی نکات ساده از بروز این مشکل پیشگیری کنید.

برای مثل، باید سعی کنید مراقبت‌های روتین و روزانه‌ای از دندان‌های خود به جا بیاورید یعنی حتما هر روز دندان‌هایتان را مسواک بزنید و لابلای دندان‌هایتان را با نخ دندان تمیز کنید.

سعی کنید استفاده از مواد خوراکی اسیدی، خصوصا نوشابه و آب میوه‌های صنعتی را کاهش دهید و یا بعد از مصرف این خوراکی‌ها، فورا دندان‌هایتان را با کمی آب ولرم، بشویید.

شما می‌توانید برای پیشگیری از حساسیت دندان‌ به شیرینیجات، ترشیجات و سرما و گرما از خمیردندان‌های ضد حساسیت و یا خمیردندان‌های مخصوص دندان‌های حساس هم استفاده کنید. این خمیردندان‌ها فرمولاسیون ویژه ای دارند و می‌توانند از بروز حساسیت در دندان‌های شما جلوگیری کنند.

اگر بتوانید هر 6 ماه یکبار به دندانپزشکی مراجعه کنید و در صورت صلاحدید دندانپزشک، دندان‌های خود را جرم گیری کنید هم بسیار عالی می‌شود. چرا که عملا هم از پوسیدگی دندان‌هایتان جلوگیری می‌شود و هم جرم‌ها و تارتارهای تشکیل شده روی دندان‌هایتان از بین می‌روند.

در نهایت، به شما توصیه می‌کنیم که برای پیشگیری از بروز این دست از حساسیت‌ها، تغذیه‌ای سالم و غنی از کلسیم و ویتامین‌هایی نظیر ویتامین D داشته باشید؛ سیگار را ترک کنید و بلافاصله بعد از مشاهده اولین نشانه‌های پوسیدگی دندان، به یک دندانپزشک متخصص مراجعه کنید.

با رعایت این نکات، می‌توانید از بروز حساسیت دندان خود پیشگیری و از دندان‌هایی سالم و زیبا لذت ببرید.

درمان حساسیت دندان به ترشی، شیرینی، سرما و گرما

طبیعتا راهکار مناسب برای درمان حساسیت دندان به سرما و گرما یا ترشیجات و شیرینیجات به علت بروز آن حساسیت بستگی دارد. اما به طور کلی، چند روش درمانی متداول برای رفع این عارضه وجود دارد. روش‌هایی که ما در ادامه به معرفی آن‌ها خواهیم پرداخت.

1. خمیردندان‌های مخصوص حساسیت

خمیردندان‌های مخصوص حساسیت، فرمولاسیون خاصی دارند که به طور ویژه برای کاهش درد و ناراحتی ناشی از حساسیت دندان طراحی شدند. این خمیردندان‌ها با ایجاد یک لایه محافظ روی عاج دندان، دهانه لوله‌های کوچک عاج را می‌بندند و از ورود مستقیم محرک‌های سرد، گرم، ترش و شیرین به عصب دندان جلوگیری می‌کنند.

2. فلوراید تراپی

فلورایدتراپی روشی درمانی است که در آن از فلوراید برای تقویت مینای دندان و کاهش حساسیت آن استفاده می‌شود. این ماده معدنی نوعی ماده طبیعی است که هم در آب آشامیدنی و هم در برخی از مواد غذایی یافت می‌شود. اما دندانپزشکی‌ها به شکلی ویژه‌تر و گسترده‌تر، برای بهبود و تقویت دندان‌ها از آن استفاده می‌کنند.

3. پر کردن دندان

در مواردی که حساسیت به دلیل پوسیدگی یا شکستگی‌های سطحی دندان باشد، دندانپزشک می‌تواند از مواد پرکننده برای پوشاندن قسمت حساس دندان استفاده کند.

4. عصب کشی دندان

اگر علت حساسیت دندان به گرما و سرما، ترشی و شیرینی، پوسیدگی شدید دندان باشد، ممکن است هیچ راهی جز عصب کشی دندان برای شما باقی نمانده باشد. در این شرایط، دندانپزشک مجبور است ابتدا ریشه دندان شما را درمان و سپس دندان را ترمیم کند.

5. روکش دندان

در برخی موارد، روکش دندان هم می‌تواند به عنوان راهی برای محافظت از دندان‌های حساس استفاده شود. چرا که روکش می‌تواند در اطراف دندان ضعیف قرار بگیرد و از آن در برابر آسیب‌ها و محرک‌های بیرونی محافظت کند.

6. جراحی لثه

در صورتی که علت حساسیت  دندان به سرما، گرما و سایر محرک‌های بیرونی ابتلا به بیماری لثه باشد، احتمال دارد دندانپزشک برای شما جراحی لثه تجویز کند.

آیا دندانی که به محرک‌های بیرونی حساس است نیاز به عصب کشی دارد؟

خیر، دندانی که به محرک‌های بیرونی حساس است لزوما نیازی به عصب‌کشی ندارد. بلکه عصب کشی صرفا یکی از راهکارهای درمانِ حساسیت دندان در مواقعی است که مشکل اصلی، پوسیدگی دندان و به عصب رسیدن آن باشد.

در صورت تمایل برای دریافت نوبت مشاوره دندانپزشکی رایگان در این زمینه می‌توانید از طریق فرم زیر اقدام نمایید.