آفت دهان چیست + علل و درمان آن

آآفت دهان یکی از شایع‌ترین زخم‌های مخاط دهان است که می‌تواند باعث درد و ناراحتی هنگام غذا خوردن یا صحبت کردن شود. علت آفت دهان همیشه مشخص نیست، اما عواملی مانند استرس، کمبود ویتامین‌ها، آسیب به مخاط دهان و برخی بیماری‌های زمینه‌ای در بروز آن نقش دارند.

در ادامه با مهم‌ترین علت‌ها، روش‌های درمان و راه‌های پیشگیری از آفت دهان آشنا می‌شوید.

آفت دهان چیست؟

علل بیرونی ابتلا به آفت دهان

اگر دلیل آفت دهان عوامل بیرونی باشند، احتمالا یکی از موارد زیر هستند:

1. زخم شدن دهان

اگر به تازگی از خدمات دندانپزشکی مانند عصب کشی، ارتودنسی و یا ترمیم دندان استفاده کردید و پس از تکمیل درمان خود با آفت مواجه شدید، ممکن است با نوعی عفونت خارجی و یا زخم‌های ناشی از فرایند درمان خود روبرو شده باشید.

آسیب‌های ناگهانی به ناحیه دهان می‌توانند به شکل آفت بروز کنند.

2. استعمال دخانیات

استعمال انواع و اقسام دخانیات (مانند سیگار و انواع توتون و تنباکو)، یکی از عوامل موثر در علت آفت دهان است. این محصولات با تحریک مخاط دهان، کاهش خون‌رسانی و ایجاد التهاب، احتمال بروز آفت را افزایش می‌دهند. همچنین مصرف دخانیات می‌تواند روند ترمیم زخم‌های دهان را کند کرده و باعث تکرار آفت در برخی افراد شود.

3. حساسیت دارویی

مصرف برخی داروها نیز می‌توانند باعث بروز آفت شوند. البته اگر چه این نوع از آفت‌ها موقتی هستند و معمولا سریع‌تر از سایر انواع آفت دهان بهبود پیدا می‌کنند؛ اما این موضوع چیزی از دردناک بودن آفت کم نمی‌کند!

در چنین مواردی باید با پزشک خود مشورت کنید تا در صورت امکان داروی شما تغییر پیدا کند.

علائم آفت دهان

علت آفت زدن دهان در افراد مختلف می‌تواند متفاوت باشد، اما آفت دهان یا زخم کانکر معمولا علائم مشخصی دارد و به‌راحتی قابل تشخیص است. این زخم‌ها اغلب به شکل ضایعات کوچک، گرد یا بیضی با مرکز سفید یا زرد و حاشیه قرمز ظاهر می‌شوند. مهم‌ترین علائم آفت دهان عبارت‌اند از:

• زخم‌های کوچک یا بزرگ دردناک دایره‌ای شکل در دهان
• تب
• ضعف بدنی
• بروز ورم در غده‌های لنفی

درمان پزشکی و دارویی آفت دهان | داروی درمان آفت زبان

بسیاری از افراد معتقدند که نیازی به انجام فرایندهای خاص برای درمان آفت دهان نیست. چرا که این عارضه پس از گذشت 1 الی 2 هفته، به مرور زمان و به خودی خود بهبود پیدا می‌کند.

اما این موضوع، 2 مشکل رایج به همراه دارد. اول اینکه اگر آفت دردناک باشد و امکان عملکرد فرد در صحبت کردن و غذا خوردن را با اختلال مواجه کند چطور؟ آیا شخص باید مجبور به تحمل درد برای 2 هفته باشد؟

علاوه بر این، اگر آفت دلیلی درونی و عفونی داشته باشد، طبیعتا مجددا بروز پیدا خواهد کرد و حتی ممکن است شخص را برای ماه‌ها با انواع و اقسام آفت در قسمت‌های مختلف دهان درگیر کند!

پس بهتر نیست که به جای صبر کردن و انتظار کشیدن برای بهبودِ خود به خودِ آفت به سراغ راهکارهای از بین بردن آفت دهان برویم؟

خوشبختانه درمان آفت سخت نیست. اما از طرفی هم راهکار قطعی و 100درصدی برای درمان این عارضه وجود ندارد! یعنی ممکن است بدن یک شخص به یکی از روش‌های درمان آفت جواب دهد، در حالی که شخص دیگر نتواند پاسخ مناسبی را از آن روش دریافت کند.

با این حال در ادامه به تعدادی از برترین راهکارهای درمان آفت دهان اشاره خواهیم کرد.

1. شستشوی دهان با شربت‌های دارویی

استفاده از برخی شربت‌ها مانند دیفن هیدرامین به عنوان دهانشویه، هم درد آفت شما را کاهش می‌دهد و هم به مرور زمان آفتتان را بهبود خواهد داد. برای استفاده از دیفن هیدرامین برای درمان آفت باید روزانه 2 بار این شربت را به مدت 2 دقیقه در دهان خود بچرخانید و سپس محلول را تف کنید.

2. استفاده از داروهای استروئیدی

در برخی موارد، ممکن است دندانپزشک برای تسکین التهاب و درد، داروهای استروئیدی خوراکی یا موضعی تجویز کند. البته استفاده از این راهکار تنها پس از مشورت و تجویز پزشک امکان پذیر خواهد بود.

3. استفاده از آنتی بیوتیک‌های موضعی

از آنجایی که خود آفت دهان یک عامل ویروسی و باکتریایی است، استفاده از محلول‌های آنتی بیوتیک موضعی به درمان آن کمک خواهد کرد. این راهکار هم مانند روش قبلی، صرفا با تجویز پزشک قابل اجرا خواهد بود.

4. درمان آفت با لیزر

در صورتی که آفت بسیار دردناک و اذیت‌کننده باشد و روال عادی زندگی فرد را دچار اختلالاتی جدی کرده باشد، استفاده از راه‌های درمانی با لیزر به شخص پیشنهاد خواهد شد.

لیزر به از بین رفتن عامل میکروبی که باعث بروز آفت شده کمک می‌کند و علاوه بر اینکه به صورت آنی و فوری درد ناشی از آفت از بین می‌برد از افزایش یافتن دامنه آفت نیز پیشگیری خواهد کرد.

درمان با لیزر کوتاه مدت است که حتی نیاز به بی حسی موضوعی نیز ندارد. از همین رو در صورتی که آفت در روند عادی زندگی شما مشکلی ایجاد کرد، می‌توانید با مراجعه به کلینیک‌های دندانپزشکی تخصصی مانند کلینیک دندانپزشکی دکتر بنیانیان نسبت به لیزر درمانی آفت خود اقدام نمایید.

درمان سریع آفت دهان

درمان آفت دهان به علت ایجاد آن و شدت علائم بستگی دارد، اما در بیشتر موارد می‌توان با چند اقدام ساده درد را کاهش داد و روند بهبودی را تسریع کرد. برای درمان سریع آفت دهان می‌توانید از ژل‌ها یا پمادهای موضعی، دهان‌شویه‌های ضدالتهاب یا آنتی‌سپتیک و در صورت نیاز، داروهای تجویزشده توسط پزشک استفاده کنید. همچنین پرهیز از مصرف غذاهای تند، اسیدی و بسیار داغ، حفظ بهداشت دهان و نوشیدن مایعات کافی به کاهش تحریک زخم و بهبود سریع‌تر آن کمک می‌کند.

اگر آفت دهان بیش از دو هفته باقی ماند، به‌طور مکرر عود کرد یا با علائمی مانند تب، زخم‌های متعدد یا درد شدید همراه بود، لازم است برای بررسی علت زمینه‌ای و دریافت درمان مناسب به دندانپزشک یا پزشک مراجعه کنید.

برای آفت دهان چه دکتری بریم؟

اگر با آفت دهانِ مکرر و دردناک مواجه هستید و زخم های داخل دهانتان به‌راحتی بهبود پیدا نمی‌کند، بهتر است برای تشخیص دقیق‌تر و درمان بهتر به پزشک مراجعه کنید. اما چه پزشکی می‌تواند به درمان آفت دهان کمک کند؟

دندانپزشک عمومی یا متخصص بیماری های دهان و فک و صورت

در بیشتر موارد، دندانپزشک می‌تواند علت آفت مکرر دهان در بزرگسالان را با بررسی وضعیت دهان، دندان‌ها و سوابق پزشکی تشخیص داده و درمان مناسب را تجویز کند. اگر آفت‌ها به‌طور مکرر، به‌ویژه در یک ناحیه مشخص از دهان یا لثه ایجاد می‌شوند، لازم است برای بررسی عوامل زمینه‌ای و پیشگیری از عود آن‌ها به دندانپزشک مراجعه کنید.

پزشک عمومی

اگر این سوال برایتان مطرح است که آفت دهان نشانه چیست، باید بدانید آفت می‌تواند به دلایل مختلفی مانند استرس، آسیب به مخاط دهان، کمبود ویتامین‌ها یا برخی بیماری‌های زمینه‌ای ایجاد شود. اگر به دندانپزشک دسترسی ندارید یا احتمال می‌دهید آفت دهان با مشکلاتی مانند ضعف سیستم ایمنی یا کمبود ویتامین‌ها مرتبط باشد، مراجعه به پزشک عمومی نیز می‌تواند برای بررسی علت و شروع درمان مناسب کمک‌کننده باشد.

متخصص داخلی یا متخصص گوارش

در برخی موارد، آفت دهان ممکن است نشانه‌ای از بیماری‌های داخلی‌ای مانند مشکلات گوارشی یا بیماری‌های خودایمنی باشند. در چنین شرایطی، مراجعه به متخصص داخلی ضروری است.

متخصص پوست یا آلرژی

اگر آفت دهان به‌صورت مکرر در بزرگسالان ایجاد شود، ممکن است بررسی علت زمینه‌ای ضروری باشد. در صورتی که احتمال واکنش‌های آلرژیک یا بیماری‌های پوستی مطرح باشد، مراجعه به متخصص پوست یا آلرژی می‌تواند به تشخیص علت آفت مکرر دهان در بزرگسالان و انتخاب درمان مناسب کمک کند.

رهایی از آفت دهان با خدمات تخصصی کلینیک دندانپزشکی دکتر بنیانیان

شاید ظاهر آفت‌های دهان هیچوقت نشان ندهند که این نقطه‌های کوچک چقدر می‌توانند دردناک و اذیت‌کننده باشند! اما نگران نباشید! خبر خوب این است که متخصصان مجرب کلینیک دندانپزشکی دکتر بنیانیان با ارائه درمانی جامع و تخصصی، به شما در خلاص شدن از شر این زخم‌های آزاردهنده کمک می‌کنند.

ما در کلینیک خود از جدیدترین روش‌ها و تکنیک‌های درمانی برای درمان آفت دهان استفاده می‌کنیم. همچنین، متخصصان پریودنتیکس ما با بررسی دقیق شرایط شما، بهترین خدمات درمانی را برایتان تجویز می‌کنند.

هنوز تمام نشده است!

ما علاوه بر درمان، راهکارهای پیشگیری از بروز آفت دهان را نیز به شما آموزش می‌دهیم تا شما از ابتلای مجدد به این عارضه ناخوشایند در امان باشید.

چه چیزی بهتر از این؟

همین امروز با ما تماس بگیرید و از خدمات تخصصی کلینیک دندانپزشکی دکتر بنیانیان برای درمان آفت و تجربه لبخندی بدون درد و آزار بهره‌مند شوید.

بهترین روش های سریع خانگی برای درمان آفت

در ادامه شما را با 10 تا از بهترین روش‌های درمان آفت آشنا خواهیم کرد.

1. استفاده از دهانشویه‌های دارای بی کربنات سدیم یا آب نمک
2. استفاده از خمیر ترکیب شده نمک و دهانشویه و استفاده موضعی از آن روی محل آفت
3. استفاده از دهانشویه‌های ضد میکروبی
4. خوردن ماست و قرار دادن ماست روی محل آفت
5. قرار دادن چایی سیاه روی محل آفت
6. قرار دادن یخ روی محل آفت
7. استفاده از روغن نارگیل روی آفت
8. استفاده از عسل روی محل آفت
9. استفاده از آفتین ژل
10. قرار دادن جوش شیرین روی محل آفت

پیشگیری از ابتلا به آفت دهان

1. استفاده از مسواک و نخ دندان و رعایت بهداشت دهان و دندان
2. پرهیز غذایی از ادویه جات، غذاهای تند و نوشیدنی‌های اسیدی
3. استفاده دوره‌ای از دهانشویه برای شستشوی ناحیه دهان
4. استفاده از ویتامین‌های مورد نیاز بدن اعم از ویتامین‌های خانواده ب، آهن، اسید فولیک، زینک و…

بهترین مسکن برای درد آفت دهان

اگر می‌خواهید بدانید دلیل آفت دهان چیست، باید ابتدا علت زمینه‌ای آن توسط پزشک یا دندانپزشک بررسی شود. هرچند درمان آفت به علت ایجاد آن بستگی دارد، اما برای کاهش درد و ناراحتی می‌توان از برخی داروهای مسکن بدون نسخه یا محصولات موضعی مخصوص آفت دهان استفاده کرد. این داروها به تسکین علائم کمک می‌کنند و در برخی موارد با کاهش التهاب، روند بهبود زخم را نیز تسریع می‌کنند.

دکتر بنیانیان:

بهترین و کم عوارض ترین مسکن‌ها برای کاهش درد آفت که کاربرد بسیار بالایی هم در درمان سریع آفت زبان دارند، استامینوفن ساده و بروفن هستند.

آفت دهان کودک

شایع‌ترین دلیل برای آفت زدن کودکان، دندان درآوردن آن‌ها است. زیرا فرایند خروج دندان از لثه در بسیاری از مواقع با نشانه‌هایی مانند آفت، تب و بی‌قراری کودک همراه خواهد بود. البته این تنها دلیل آفت زدن کودکان نیست.

سایر دلایل ابتلای کودکان به آفت دهان شامل سیستم ایمنی ضعیف، گاز گرفتن دهان و حتی عوامل ژنتیکی است.

درمان آفت دهان کودکان

اگر برایتان سوال است که آفت زیاد دهان نشانه چیست، باید بدانید تکرار آفت در کودکان یا بزرگسالان می‌تواند به عوامل مختلفی مانند کمبود ویتامین‌ها، ضعف سیستم ایمنی یا برخی بیماری‌های زمینه‌ای مرتبط باشد و نیاز به بررسی توسط پزشک یا دندانپزشک داشته باشد.

با توجه به اینکه مصرف برخی داروها و روش‌های درمانی برای کودکان محدودیت دارد، از خوددرمانی آفت دهان کودک خودداری کنید و برای تشخیص علت و درمان مناسب به دندانپزشک مراجعه کنید. در صورت نیاز، دندانپزشک با توجه به نوع و شدت ضایعه، درمان مناسب را برای کاهش درد و تسریع روند بهبود انجام خواهد داد.

فرق آفت و سرطان دهان

یکی از سوالات و نگرانی‌های مراجعینِ کلینیک‌ها و مطب‌های دندانپزشکی، نگرانی از بابت ابتلا به سرطان دهان، به دلیل وجود آفت دهان است!

اما ما به شما اطمینان می‌دهیم که در 99 درصد از مواقع، این نگرانی کاملا بی جا است. چرا که ساختار، علت و درمان این دو عارضه به طور کامل با یکدیگر تفاوت دارند.

جدول زیر تفاوت‌های آفت سرطانی و آفت ویروسی را به شما نشان خواهد داد. اما ما به شما پیشنهاد می‌کنیم که در صورتی که آفت دهان شما در طی نهایتا 2 هفته بهبود پیدا نکرد، (حتی اگر علائم شما شبیه به آفت‌های سرطانی نبود) به دندانپزشکی مراجعه کنید تا خیالتان از بابت عدم وجود مشکل راحت شود.

ویژگی	آفت دهان ویروسی	آفت دهان سرطانی
نام دیگر	استوماتیت آفتی عودکننده	سرطان دهان، کارسینوم سلول سنگفرشی دهان
عامل	معمولا ویروس	رشد غیرطبیعی سلول‌ها
ظاهر	زخم‌های کوچک، گرد یا بیضی شکل قرمز، سفید یا زرد	زخم‌های بزرگتر و سفت‌تر با لبه‌های نامنظم و برآمدگی بزرگ
درد	دردناک تر	کم درد تر
مدت زمان	1 تا 2 هفته | حتی بدون درمان هم خوب می‌شود	ماه‌ها یا سال‌ها طول می‌کشد
غدد لنفاوی	غدد لنفاوی متورم وجود ندارد	غدد لنفاوی در گردن ممکن است متورم شوند
سایر علائم	بوی بد دهان و نهایتا تب	کاهش وزن، تغییر صدا
انتقال	مسری است	مسری نیست
درمان	بدون درمان، درمان دندانپزشکی، درمان خانگی	جراحی، پرتودرمانی، شیمی درمانی

جمع بندی نهایی

آفت دهان یکی از شایع‌ترین زخم‌های دهانی است که می‌تواند افراد را در هر سن و با هر جنسیتی درگیر کند. علت آفت دهان همیشه مشخص نیست، اما این عارضه معمولا خطرناک نیست و در بیشتر موارد طی چند روز تا دو هفته بهبود می‌یابد. بنابراین، در اغلب موارد جای نگرانی وجود ندارد.

اگر به دنبال راهکاری برای از بین بردن آفت خود می‌گردید، از راهکارهای دارویی و خانگی این مقاله استفاده کنید. همچنین، در صورتی که به مشاوره و نظرتخصصی پزشکان کلینیک دندانپزشکی دکتر بنیانیان داشتید، می‌توانید اطلاعات خود را از طریق فرم زیر برای ما وارد کنید تا کارشناسان ما در اولین فرصت با شما تماس بگیرند.